تفسیر قرآن

خدای تعالیٰ بعد از آن که فرمود: قرآن برای همه موعظه و شفا برای بيماري های درونی ايشان و هدايت و رحمت برای مؤمنان است؛ در اين آيه نتيجه می گيرد، «حال که چنين است، ديگر کسی نبايد به امور زودگذر دنيايي دل بندد، بلکه به مردم بگو: اين كه به فضل و رحمت خدا خشنود باشند، از هر آنچه مي اندوزند بهتر است».

بعضي گفته اند:‌ فضل الاهي نعمت هاي ظاهري و مادّي، و رحمت الاهي نعمت هاي باطني و معنوي است. بعضي گفته اند فضل نعمت هاي بهشتي و رحمت آمرزش گناه است. بعضي گفته اند: فضل نعمت پروردگار است كه شامل همه است و رحمت اختصاص به مؤمنين دارد. بعضي گفته اند: فضل پروردگار ايمان و رحمت او قرآن مجيد است. بعضي گفته اند: فضل خدا قرآن كريم و رحمتش اسلام است.

بعضي گفته اند:‌ فضل الاهي آغاز نعمت و رحمت او دوام نعمت است؛ چون پيامبر (ص) سرآغاز اسلام بود و علي (ع) سبب بقا و ادامه حيات آن شد. البتّه اين تفاسير با هم تضاد ندارند، ممكن است همه درست باشند.

نشاط صادق، شادمانی در اموری همچون فضل، رحمت، عنايت و نصرت الاهی است و نشاط کاذب دلبستگی به امور دنيايي است.

امام صادق (ع) در تفسير اين آيه فرمود: اقرار به نبوّت محمّد و امامت اميرمؤمنان برای مردم بهتر است از هر آنچه که اين مردم از دنياشان جمع می کنند؛ سپس فرمود: فضل رسول خدا و رحمتش اميرالمؤمنين است؛ پس شيعيان ما بايد شاد باشند؛ زيرا آنچه که آن ها دارند از آنجه از طلا و نقره به دشمنان ما داده شده بهتر است». (عياشی)

پيامبر اكرم (ص) فرمودند: به‏ سراغ قرآن برويد تا زندگيتان زندگى سعيدان و مرگتان مرگ شهيدان باشد و از حسرتِ روز قيامت نجات يابيد، چون قرآن، كلام خداوند رحمان و مانع و امانى از شرّ شيطان و سبب برترى و سنگينى ميزان است. (بحار 89/ 19)

پيامبر اكرم (ص) فرمود: اهل ايمان بدانند، كه نعمت دين از همه‏ ى اموال كافران بهتر است و بايد بدان شاد باشند. (تفسير صافى)

ابن عبّاس گفته: «ِفضل الله پيامبر است و «بِرَحمَتِهِ» علی بن ابی طالب. (درّ منثور)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر