معنای آیه
در اين آيه مي افزايد: ولي چنين نيست، كه خدا اين اشخاص را كر و كور و نافهم آفريده باشد، بلكه اين خود آن هايند كه با فسق و فجور و عناد با حقّ، آينه روح خود را كدر و چشم حقيقت بين خود را كور و گوش حقيقت شنو خود را كر نموده اند؛ چون خدا هيچ ستمي به مردم نمي كند؛ بلكه اين خود مردمند كه به خود ستم مي كنند.
به عبارت ديگر، کر و کور شدن مشرکان و تکذيب کنندگان قرآن و در نتيجه بسته شدن راه هدايت به روی آنان از ظلم خدا به آنان نيست؛ بلکه همه اين ها ريشه در بداختياری و ستم مشرکان به خودشان دارد؛ زيرا بسياری از بندگان با همين نعمت هايي که در اختيار دارند، به سعادت و کمال رسيده اند. چنان که دانش آموز مردود نمی تواند بگويد: مدرسه يا معلّم مرا مردود کرده است؛ زيرا بسياری از همکلاس های او با بهره گيری از درس همين معلّم و ديگر امکانات همين مدرسه قبول شده و به کلاس بالاتر راه يافته اند؛ بنابراين، اگر به دانش آموز مردود ستمی شده، از تنبلی و بازيگوشی خود اوست.
امام هادى (ع) فرمود: هر كس گمان كند، كه خدا بندگان را بر گناه مجبور و آنان را كيفر مى كند، به خدا نسبت ظلم داده و اين آيه را تكذيب كرده است. (بحارالانوار 5/ 71)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر