سوره توبه - آیه 120 - جزء 11
مَا كَانَ لِأَهْلِ الْمَدِينَةِ وَمَنْ حَوْلَهُم مِّنَ الْأَعْرَابِ أَن يَتَخَلَّفُوا عَن رَّسُولِ اللَّهِ وَلَا يَرْغَبُوا بِأَنفُسِهِمْ عَن نَّفْسِهِ ۚ ذَٰلِكَ بِأَنَّهُمْ لَا يُصِيبُهُمْ ظَمَأٌ وَلَا نَصَبٌ وَلَا مَخْمَصَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَلَا يَطَئُونَ مَوْطِئًا يَغِيظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُونَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا إِلَّا كُتِبَ لَهُم بِهِ عَمَلٌ صَالِحٌ ۚ إِنَّ اللَّهَ لَا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ
معنای آیه
مردم مدینه و بادیهنشینان پیرامونشان را نرسد که از [فرمان] پیامبر خدا سر باز زنند و جان خود را عزیزتر از جان او بدانند، چرا که هیچ تشنگی و رنج و گرسنگیی در راه خدا به آنان نمیرسد؛ و در هیچ مکانی که کافران را به خشم میآورد قدم نمیگذارند و از دشمنی غنیمتی به دست نمیآورند مگر اینکه به سبب آن، عمل صالحی برای آنان [در کارنامهشان] نوشته میشود، زیرا خدا پاداش نیکوکاران را ضایع نمیکند.
تفسیر قرآن
بعد از سرزنش كساني كه از غزوه تبوك خودداري كرده بودند، در اين آيه و آيه بعد به عنوان قانونی كلّي مي فرمايد: «مردم مدينه و باديه نشينان اطرافش را نرسد، كه از رسول خدا (ص) تخلّف كنند و جان خود را عزيزتر از جان او بدانند؛ زيرا با تنها گذاردنش نه تنها جان او بلكه دين خدا و موجوديّت مؤمنان نيز در مخاطره مي افتد.
مؤمنين بايد بدانند، كه در راه خدا هيچ تشنگي و گرسنگي و رنج به آنها نرسد و در هيچ مكاني كه كافران را به خشم آورد قدم نگذارند و از دشمن ضرباتي نخورند، مگر اين كه به سبب آن عمل صالحي برايشان نوشته شود و پاداش نيكي به آنها داده شود؛ زيرا خداوند پاداش نيكوكاران را به هيچ وجه ضايع نمي كند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر