معنای آیه
اين آيه در توصيف مؤمنان فروشنده جان و مال به خدا می فرمايد: مؤمنان از گناهان توبه مي كنند، عبادت خدا مي نمايند، خدا را در برابر نعمت هاي مادّي و معنويش سپاس مي گزارند، از سياحت كنندگانند، در برابر عظمت خدا ركوع مي كنند، به درگاه خدا سجده مي نمايند.
مردم را به نيكي ها دعوت مي كنند، با مفاسد و منكرات در ستيزند، حدود الاهي را حفظ مي نمايند. به مؤمناني كه داراي اين صفات هستند، بشارت ده. مناسبترین معنی سياحت كنندگان، سير و رفت و آمد در جايگاه هاى عبادت و مساجد است؛
گرچه بعضي گفته اند: سير و سياحت در روی زمین و دیدن آثار عظمت خدا برای خداشناسي است، بعضي گفته اند: منظور تدبّر و سیر عقلی در مسائل هستي برای پي بردن به عظمت خداوند است؛ بعضي گفته اند: منظور سير و حركت در ميدان جهاد و مبارزه با دشمن است؛ و بسا منظور همه ی اين ها باشد.
رسول خدا (ص) فرمود: سياحت امّت من در مساجد است. (الميزان)
و فرمود: سياحت امّت من جهاد در راه خداست. (كافى 5/ 22)
عبّاد بصرى، على بن الحسين (ع) را در راه مكّه ديد و عرض كرد: چرا جهاد را كه سخت است رها كردى و حج را كه آسان است اختيار نمودى؟ و آيه: إنّ اللهَ اشتري... را خواند. حضرت فرمود: آيه بعد را هم بخوان: «اَلتّائِبونَ...»، اگر در ياران ما اين كمالات بود، بر ما واجب بود، كه قيام كنيم و در آن صورت جهاد از حجّ برتر بود. (درّ منثور 3 / 282)
امام صادق (ع) مى فرمايد: براى بدن هاى شما جز بهشت، بهايى نيست، پس خود را به كمتر از بهشت نفروشيد. (مجمع البيان)
با داشتن خريدارى همچون خدا، چرا به سراغ ديگران برويم؟ ولی خداوند، تنها از مؤمن خريدار است، نه از منافق و كافر. «مِنَ الْمُؤْمِنِينَ»
اسلام دينى جامع است، اشك را در كنار شمشير و عبادت را در كنارِ سياحت قرار داده است.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر