معنای آیه
در اين آيه مي افزايد: خدا به مردان و زنان با ايمان بهشت هايي وعده داده، كه از پاي درختانش نهرها جاري است و هميشه هم در آن ها خواهند ماند و سراهاي پاكيزه اي در بهشت عدن بدان ها عنايت مي فرمايد؛ ولي رضايت خدا از مؤمنان از همه اين ها بالاتر است و اين كاميابي بزرگي است.
على بن الحسين (ع) فرمود: وقتى اهل بهشت وارد بهشت شده و ولى خدا به جنّات و قصرهاى خود درآيد و هر مؤمنى بر اريكه (تخت) خود تكيه زند، خدمتگزارانش به دورش حلقه مى زنند و شاخه هاى پر ميوه، خود را به طرفش خم مى كنند و در پيرامونش چشمه سارها جوشيدن مى گيرد و از چشم اندازش نهرها به جريان مى افتد و برايش بساط ها گسترده مى گردد و پشتى ها برايش مى گذارند و هر چه را كه بخواهد و اشتها كند قبل از آن كه به زبان آورد خدّامش برايش حاضر مى سازند و برايش حورالعين از جنان بيرون مى آيند و بندگان خدا آنچه كه خدا بخواهد در اين حالت و در اين تنعّم به سر مى برند.
تا آن كه پروردگار جبّار براى آنان تجلّى نموده مى فرمايد: اى اوليا و اى اهل طاعت من، و اى ساكنان بهشت من كه در جوار من منزل گرفته ايد، ميل داريد به شما از كرامتى بالاتر از آنچه داريد خبر دهم؟ عرض مى كنند: پروردگارا، آن چيست كه از اين بهشت كه هر چه بخواهيم در آن مى يابيم بهتر و بالاتر هست؟ بار ديگر همان پرسش تكرار مى شود و عرض مى كنند: پروردگارا، بله، آن كدام خير مى باشد كه بهتر از اين بهشت است؟ خداى تعالىٰ فرمايد: رضايت من از شما و دوستى من نسبت به شماست كه از آن لذّتها و نعمتها كه در آنيد بهتر است.
عرض مى کنند:آرى، پروردگارا، رضايت تو از ما و محبّت تو به ما بهتر و گواراتر است.آن گاه على بن الحسين (ع) اين آيه را تلاوت فرمود: «وَعَدَ اللهُ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِناتِ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الاَنْهارُ خالِدِينَ فِيها وَ مَساكِنَ طَيِّبَةً فِي جَنَّاتِ عَدْنٍ وَ رِضْوانٌ مِنَ اللهِ اَكْبَرُ ذالِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ.» (تفسير عياشى)
رسول خدا (ص) فرمود: وقتى بهشتیان به بهشت درآيند، خداى تعالىٰ مى فرمايد: آيا بيش از اين مى خواهيد تا برايتان آماده سازم؟ عرض مى كنند: پروردگارا مگر چيز ديگرى هم مانده كه در اينجا نباشد؟ مى فرمايد: آرى رضاى من كه تا ابد بر شما خشم نمى گيرم. (درّ منثور)
پيامبر اكرم (ص) فرموده: عدن آن خانه ی پروردگار است، كه هيچ چشمي آن را نديده و به فكر كسي خطور نكرده و جز سه دسته در آن ساكن نخواهند شد: پيامبران، صدّيقان و شهيدان، خداي عزّ وجلّ مي فرمايد: خوش به حال كسي كه داخل تو شود. (جوامع الجامع)
و پيامبراكرم (ص) مي فرمايد: كسي كه دوست دارد حياتش همچون من و مرگش نيز همانند من باشد و در بهشتي كه خداوند به من وعده فرموده در جنّات عدن ساكن شود، علي بن ابي طالب (ص) و فرزندان بعد از او را دوست بدارد. (نورالثّقلين)
ما هيچ يك از نعمت هاى جهان ديگر را نمى توانيم در اين زندگى محدود دنیا در فكر خود ترسيم كنيم، تا چه رسد به آن لذّت معنوى و روحانى كه به انسان به خاطر توجه به خشنودى خدا از او، دست مى دهد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر