سوره توبه - آیه 64 - جزء 10
يَحْذَرُ الْمُنَافِقُونَ أَن تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُورَةٌ تُنَبِّئُهُم بِمَا فِي قُلُوبِهِمْ ۚ قُلِ اسْتَهْزِئُوا إِنَّ اللَّهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُونَ
معنای آیه
منافقان بیم دارند از اینکه [مبادا] سورهای در باره آنان نازل شود که ایشان را از آنچه در دلهایشان هست خبر دهد. بگو: «ریشخند کنید، بیتردید خدا آنچه را که [از آن] میترسید برملا خواهد کرد.»
تفسیر قرآن
در باره نزول اين آيه و دو آيه بعد نقل شده: گروهي از منافقان در برگشت از تبوك توطئه كردند، كه در يكي از گردنه هاي سر راه به صورت ناشناس با رم دادن شتر پيامبر (ص) او را به قتل برسانند و گفتند: اگر فهميد مي گوييم: شوخي كرديم. چون پيامبر (ص) به گردنه رسيد، در حالي كه عمّار مركب آن حضرت را مي كشيد و حذيفه آن را از پشت مي راند، منافقان با صورت پوشيده خود را به آن ها رساندند.
پيامبر (ص) به حذيفه فرمود: به صورت مركب هايشان بزن و آن ها را دور كن. وقتي حذيفه چنين كرد، از او پرسيد: آن ها را شناختي؟ گفت: نه. خدا پيامبرش را از آن ها آگاه ساخت و آن حضرت نام همه ی آن ها را براي حذيفه برشمرد. او گفت: پس چرا آن ها را به قتل نمي رساني؟ فرمود: دوست ندارم عرب بگويند: چون محمّد به وسيله يارانش بر دشمنانش پيروز شد، به كشتن آن ها پرداخت. (تفاسير مجمع، فخررازي و في ظلال القرآن)
امام باقر (ع) فرموده: آنان هشت نفر از قريش و چهار نفر از طوائف ديگر بودند. (مجمع)
اين آيه براي هشدار به مؤمنان در مورد توطئه هاي منافقان مي فرمايد: «منافقان مي ترسند عليه آن ها سوره اي نازل شود و مسلمان ها را از نقشه هايي كه عليه پيامبرش در سر دارند، آگاه سازد، به آن ها بگو: هرچه مي خواهيد مسخره كنيد؛ ولي بدانيد، خداوند آنچه را از آشكار شدنش بيم داريد آشكار مي كند و رسوايتان مي سازد.»
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر