تفسیر قرآن

به رسول خدا (ص) خبر رسید رومیان در مرز آماده می شوند که به مدینه حمله کنند، آن حضرت افرادى را به ميان تمام قبائلى که مسلمان شده بودند فرستاد تا برای جهاد با رومیان به مدینه آیند؛ آن گاه دستور فرمود هر کس هر اندازه توان مالى دارد برای تجهیز بینوایان كمك كند. مردم هم چنين كردند و لشكر نيرومندى حدود سی هزار نفر آماده ی رزم با رومیان شدند.

از آنجا كه رفتن به تبوك سخت و دور و دراز بود، در اين آيه براي تشويق مؤمنان به جهاد و سرزنش مسامحه كنندگان مي فرمايد: همگي براي شركت در جهاد حركت كنيد، خواه سبكبار باشيد يا سنگين بار؛ يعنی در هر حال ـ خواه جوان باشيد يا پير، كم عائله باشيد يا پرعائله، غنى باشيد يا فقير ـ با مال و جانتان در راه خدا جهاد كنيد، كه اين برايتان بهتر است اگر بدايند». چه جهاد هم باعث عزّت و سعادت دنياست و هم راه رسيدن به رضايت خدا و سعادت جاويدان در دنياي ديگر.

بنا بر «جاهِدوا بِاَموالِکُم وَ اَنفُسِکُم» آنجا که حفظ دين به دادن مال و جان وابسته باشد، مسلمان بايد دينش را نخست با دادن مالش و آن گاه با نثار جانش حفظ کند:

امام صادق (ع) فرموده: اميرمؤمنان (ع) به اصحابش فرمود: هرگاه حادثه ای افتاد، مال را سپر جان کنيد و چون دين به خطر افتاد، جان را فدای دين کنيد. (کافی 2/216)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر