سوره توبه - آیه 17 - جزء 10
مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِينَ أَن يَعْمُرُوا مَسَاجِدَ اللَّهِ شَاهِدِينَ عَلَىٰ أَنفُسِهِم بِالْكُفْرِ ۚ أُولَٰئِكَ حَبِطَتْ أَعْمَالُهُمْ وَفِي النَّارِ هُمْ خَالِدُونَ
معنای آیه
مشرکان را نرسد که مساجد خدا را آباد کنند، در حالی که به کفر خویش شهادت میدهند. آنانند که اعمالشان به هدر رفته و خود در آتش جاودانند.
تفسیر قرآن
از آنجا که بعد از لغو پيمان مشركان و حكم جهاد با آنان، ممكن بود بعضى بگويند: چرا نگذاريم مشرکان به مسجدالحرام بيايند، در حالى كه شركت آنان در اين مراسم هم سبب كمك آن ها به بنای مسجد است و هم آبادى معنوى از نظر جمعيّت حج گزاران؟ اين آيه می فرمايد: «چون مشركان به كفر خود گواهي مي دهند و ايماني ندارند، حقّ ندارند مسجدهاي خدا را با مراسم عبادي خود يا با تعمير آباد كنند؛ اعمال آن ها نابود است و خود تا ابد در آتش دوزخ خواهند بود.
گرچه شأن نزول آيه درباره ى تعمير مسجدالحرام است، ولى حكم آن براى همه ى مساجد است؛ از این رو «مَساجِدَ» گفته، نه «مسجد الحرام».
توليت مسجدالحرام و تعمير آن تا قبل از فتح مكّه با مشركان بود. يكى از موارد اعلام شده در برائت توسّط امام على (ع) اين بود كه مشركان حق تعمير مسجد الحرام را ندارند، بلكه حقّ ورود به آنجا را هم ندارند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر