تفسیر قرآن

آن گاه به مؤمنان می فرمايد: آن ها كه بعد از اين هم ايمان آورند و هجرت كنند و با شما در جهاد شركت جويند، از شما هستند. خويشاوندان در احكامي كه خداوند بر بندگانش مقرّر داشته، نسبت به يكديگر اولويّت دارند. يعني هر چند همه مسلمين نسبت به يكديگر ولايت دارند؛‌ ولي اين ولايتشان در مورد خويشانشان قوي تر است. خدا هم به هر چيزي داناست.» يعني تمامي احكامي كه در مورد انفال، غنائم جنگي، نظام جهاد، صلح، اسيران جنگي و... اين سوره نازل كرده، همه روي حساب است.

بعضي از اهل سنّت‌ اجازه هيچ گونه نقد و بررسي در كار صحابه به خود نمي دهند و حال آن كه اين نظر به هيچ وجه درست نيست؛ مثلاً چگونه ما مي توانيم قيام طلحه و زبير و عايشه و معاويه عليه خليفه اي كه صرف نظر از وصايت پيامبر (ص) در مورد جانشيني او، از طرف عموم مسلمانان و حتّیٰ خودشان انتخاب شده بود و سبب كشته شدن حدود صد هزار نفر از مسلمين و مؤمنين و صحابه پيامبر (ص) شدند، ناديده بگيريم؟ و اصولاً‌ چگونه مي توانيم هم علي (ع) و يارانش را در جنگ جمل بر حقّ بدانيم و هم کسانی كه مقابل آن ها بودند؟ و همين طور در جنگ صفّين.

عجيب اين كه براي نجات از اين تضاد، بعضي گفته اند: طلحه و زبير و معاويه مجتهد بوده اند واشتباه كرده اند؛‌ بنابراين در پيشگاه خدا معذورند. مگر گناه قيامه علی جانشين پيامبر (ص) و ريختن خون هزاران نفر به خاطر جاه طلبي، نامعلوم است، كه اين ها با اجتهاد بدان پي ببرند؟ بلكه هر آدم بي سوادي هم به گناه نابخشودني قيام عليه خليفه ی رسمي و مورد قبول همه مسلمين و ريختن خون هزاران بيگناه به خوبي واقف است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر