سوره انفال - آیه 72 - جزء 10
إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوا وَّنَصَرُوا أُولَٰئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ ۚ وَالَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يُهَاجِرُوا مَا لَكُم مِّن وَلَايَتِهِم مِّن شَيْءٍ حَتَّىٰ يُهَاجِرُوا ۚ وَإِنِ اسْتَنصَرُوكُمْ فِي الدِّينِ فَعَلَيْكُمُ النَّصْرُ إِلَّا عَلَىٰ قَوْمٍ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُم مِّيثَاقٌ ۗ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ بَصِيرٌ
معنای آیه
کسانی که ایمان آورده و هجرت کردهاند و در راه خدا با مال و جان خود جهاد نمودهاند و کسانی که [مهاجران را] پناه دادهاند و یاری کردهاند، آنان یاران یکدیگرند؛ و کسانی که ایمان آوردهاند ولی مهاجرت نکردهاند هیچ گونه خویشاوندی [دینی] با شما ندارند مگر آنکه [در راه خدا] هجرت کنند؛ و اگر در [کار] دین از شما یاری جویند، یاری آنان بر شما [واجب] است، مگر بر علیه گروهی باشد که میان شما و میان آنان پیمانی [منعقد شده] است، و خدا به آنچه انجام میدهید بیناست.
تفسیر قرآن
در اين چهار آيه آخر، مسلمانان را به چند گروه تقسيم مي كند، در اين آيه می فرمايد: مهاجرين كه ايمان آورده و هجرت کرده اند و با مال و جان خويش در راه خدا جهاد کرده اند و انصار كه مهاجرين را پناه داده و مسلمين را ياري كرده اند، اين ها يار و ياور يكديگرند. ولی آن ها كه ايمان آورده اند ولی هجرت نكرده اند، تا هجرت نكنند، با شما هيچ پيوندي ندارند؛ ولي هرگاه اين مؤمنين هم از شما به خاطر حفظ آيينشان ياري طلبند بايد آن ها را ياري كنيد؛ مگر اين كه ميان مخالفين شان و شما پيمان ترك مخاصمه باشد. ضمناً بدانيد، خدا به آنچه انجام مي دهيد بيناست و از احساس مسؤوليت هاي شما آگاه است.
برای مهاجرين چهار صفت بيان كرده: ايمان، هجرت، جهاد مالى و اقتصادی (از طريق صرف نظر كردن از اموال خود در مكّه و يا صرف كردن اموالشان در غزوه بدر و مانند آن) و چهارم جهاد با خون و جان خويش در راه خدا؛ و در مورد «انصار» دو صفت ذكر فرموده: پناه دادن مهاجرين و ياری كردن اسلام و مسلمين. آن گاه با ذكر: «بَعضُهُم اَولِياءُ بَعضٍ» همه را در برابر يكديگر متعهّد و مسئول می داند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر