سوره انفال - آیه 68 - جزء 10
لَّوْلَا كِتَابٌ مِّنَ اللَّهِ سَبَقَ لَمَسَّكُمْ فِيمَا أَخَذْتُمْ عَذَابٌ عَظِيمٌ
معنای آیه
اگر در آنچه گرفتهاید، از جانب خدا نوشتهای نبود، قطعاً به شما عذابی بزرگ میرسید.
تفسیر قرآن
پس از نکوهش عمل اسيرگيری، در اين آيه که تهديد و عتاب ضمنی هم دارد، مي افزايد: «اگر پيشتر حكم مهلت صادر نشده بود، عذاب بزرگي به خاطر اسيراني كه گرفتيد به شما مي رسيد.»
اين عتاب ارتباطي با پيامبر (ص) و آن دسته از مؤمنين كه دشمن را تعقيب كردند، ندارد؛ زیرا بحث در اين كه آيا پيامبر (ص) مرتكب اشتباه شده با عصمت آن حضرت سازگار نيست.
و اين كه بعضي گفته اند: اين آيه مربوط به اقدام پيامبر (ص) به گرفتن فديه در مقابل اسيران جنگي قبل از اجازه خداست و تنها كسي كه مخالف با فديه و طرفدار كشتن اسيران بود، «عمر» يا «سعد بن معاذ» بود و پيامبر (ص) درباره ی او فرمود: «اگر عذابي نازل مي شد، كسی جز عمر يا سعدبن معاذ نجات نمي يافت.» بي اساس است؛ چون لازمه اش مقام عمر يا سعد بن معاذ را حتّیٰ بالاتر از پيامبر (ص) دانستن است.
آيات فوق با گرفتن فداء و آزاد ساختن اسيران در صورت مصلحت مخالفت ندارد؛ چه مي فرمايد: مجاهدين نبايد به خاطر فديه دست به گرفتن اسير بزنند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر