معنای آیه
آن گاه در مورد احكام جهاد مي فرمايد: اي پيامبر، مؤمنان را به جنگ تشويق كن؛ اگر از شما بيست نفر استقامت كنند بر دويست نفر غالب مي شوند؛ و اگر از شما صد نفر صابر باشند بر هزار نفر از كافران غلبه مي كنند. و اين بدان سبب است، كه آن ها نمي دانند براي چه مي جنگند؛ ولي شما مي دانيد كه براي خدا و به فرمان او و براي احقاق حقّ مي جنگيد.
آری، اگر صبر بر ايمان مؤمن بيفزايد، نيروی او را چند برابر می کند.
طبق اين آيه مسلمان هميشه بايد براي جنگ و جهاد آماده باشند، در حديث معروفي هم پيامبر اكرم (ص) فرموده است: «مَن لَم يَغزُ وَ لَم يُحَدِّث نَفسَهُ بِغَزوٍ ماتَ عَليٰ شُعبَةٍ مِنَ النِّفاقِ: آن كس كه جهاد نكرده باشد و يا لااقلّ آرزوي جهاد را در دل خود پرورش نداده باشد، چنين كسي با نوعي از نفاق مي ميرد. (آشنايي با قرآن)
در سلام به امام حسين (ع) مي گوييم: اَلسَّلامُ عَلَيكَ وَ عَلَي الاَرواحِ الَّتي حَلَّت بِفَنائِكَ؛ فَيا لَيتَنا كُنّا مَعَكُم، فَنَفوزَ فَوزاً عَظيماً: سلام بر تو اي امام حسين و بر ارواحی كه در آستانت به شهادت رسيدند؛ كاش ما هم با شما بوديم و به فوز عظيم مي رسيديم.
قرآن كريم در مورد علّت اين كه چگونه بيست نفر مسلمان مؤمن بر دويست نفر غلبه مي يابند مي فرمايد: يكي اين كه مؤمنين «صابرند» ديگر آن كه چون مؤمنين براي خدا و به فرمان او مي جنگند؛ امدادهاي الاهی و لطف خدا شامل حالشان است.
از آن رو مؤمن از کافر قوی تر است که مجاهد مؤمن سعادت حقيقی را در زندگی اخروی می داند؛ ولی هدف کافر زندگی دنياست. مؤمن با دعا از خدا استعانت می طلبد؛ ولی کافر به اتّکای قدرت خود می جنگد.
در جنگ هاى صدر اسلام هرگز موازنه آمارى بين مؤمنان و كفّار نبوده است. در جنگ بدر 313 نفر در برابر هزار نفر از كفّار بودند، در احد 700 نفر از مسلمانان در مقابل 3 هزار نفر، در خندق 3 هزار نفر برابر 10 هزار نفر و در موته 10 هزار نفر از مسلمانان در مقابل 100 هزار نفر از كفّار بودند. چون عامل تعيين كننده در جبهه هاى نبرد، ايمان و پايدارى است، نه تنها تعداد نفرات و موازنه ى ظاهرى نيروها.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر