معنای آیه
آن گاه خداوند به پيامبرش مي فرمايد: اگر دشمنان تمايل به صلح داشتند، تو هم از در صلح درآی و در مورد حساب هاي احتمالي آن هم بر خدا توكل كن؛ چون خدا هم گفت و گوهايتان را مي شنود و هم از نيّاتتان آگاه است».
معناى توكل اين نيست كه انسان با اعتماد به خداى تعالىٰ اسباب ظاهرى را هيچ كاره و لغو بداند، بلکه توكّل این است كه انسان اعتماد قطعى به اسباب نداشته باشد، بلکه چه بسا اسباب ديگرى هست كه ما از آن ها آگاهى نداريم؛ بلکه متوکّل بر خدا کسی است که اعتمادش به خداى سبحان باشد كه همه اسباب عالم بر محور مشيّت او دور مى زند.
امام على (ع) به مالك اشتر مى نويسد: صلح پيشنهادى دشمن را رد مكن، ولى پس از صلح هوشيار باش و از نيرنگ دشمن بر حذر باش، چون گاهى نزديكى دشمن، براى غافلگير كردن است. (نهج البلاغه، نامه 53)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر