تفسیر قرآن

و مانند كساني نباشيد، كه با سرمستي و خودنمايي از شهرشان خارج شدند و مردم را از راه خدا باز مي داشتند؛ که خدا به آنچه مي كنند اطّلاع كامل دارد؛ يعني چنين اعمالي را نمي پذيرد.

اين آيه اشاره به ابوجهل دارد، كه چون ابوسفيان كاروان تجاري قريش را از دسترس مسلمين خارج كرد، نامه اي به قريش كه عازم بدر بودند نوشت؛ كه ديگر نيازي به جنگ نيست، بازگرديد؛ ولی ابوجهل با غرور و تكبّر سوگند ياد كرد، كه ما باز نمي گرديم، تا به سرزمين بدر برويم و سه روز در آنجا شتر ذبح كنيم و شراب بنوشيم و خوانندگان براي ما بخوانند و بنوازند، تا آوازه ی ما به گوش عرب برسد و قدرت و شوكت ما تثبيت گردد؛

ولي سرانجام شكست خوردند و به جاي جام هاي شراب، جام هاي مرگ نوشيدند و در‌ عوض نوازندگان،‌ نوحه گران در عزاي آن ها به نوحه گري پرداختند. يعنی شما مسلمانان مانند كفّار با خودنمايی به تجمّلات دنيوی به سوی جنگ با دشمنان دين از ديار خود بيرون نشويد و مردم را با گفتار و كردار ناپسند به ترك تقوا و فرو رفتن در گناهان دعوت نكنيد.

پس روي هم رفته، اين سه آيه مشتمل بر شش امر است كه خداوند رعايتش را در جنگ هاى اسلامى در هنگامى كه مسلمين با لشكر دشمن بر مى‏ خورند واجب كرده:

1 ـ ثبات،

2 ـ بسيار خدا را ذكر كردن،

3 ـ خدا و رسول را اطاعت نمودن،

4 ـ نزاع نكردن،

5 ـ اين كه با غرور و شادمانى و خودنمايى به سوى جنگ بيرون نشوند،

6 ـ از راه خدا جلوگيرى نكنند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر