تفسیر قرآن

بعد از تشویق مشرکین به اسلام و بر حذر داشتن آن ها از مخالفت با اسلام، در اين آيه می فرمايد: و امّا ای پیامبر، تو و مؤمنين در اقامه دين و صالح ساختن محيط برای مؤمنين كوتاهی نكنيد و به قتال با كفّار و مبارزه عليه شرک و بت پرستی ادامه دهيد، تا اين فتنه ‏ها كه هر روز به راه می اندازند خاتمه پذيرد و ديگر هوای فتنه ‏انگيزی در سر نپرورانند، بلکه دين يك سره از آنِ خدا گردد؛ ولی اگر دست بردارند، خداوند به آنچه عمل مي كنند آگاه است و به پاداش ايمان و اعمال نيكشان جزاي خير به آن ها خواهد داد و اگر سرپيچى كنند و همچنان فتنه و جنگ به راه اندازند، شما نيز جنگ را ادامه دهيد و سستی و ترس به خود راه ندهيد، كه خداوند ياور شماست.

امام صادق (ع) فرمود: تأويل اين آيه هنگام قيام قائم خواهد بود؛ به خدا سوگند، در آن موقع دين محمّد (ص) به تمام نقاطي كه شب در آنجا مي رسد، خواهد رسيد، تا در روي زمين مشركي باقي نماند». (مجمع البيان طبرسی و روح البيان آلوسی)

امام باقر (ع) فرمود: تأويل اين آيه هنوز نيامده است، آن گاه كه زمان تأويل آيه برسد، فتنه ‏گران كشته و شركى نخواهد ماند. (كافى 8/201)

وهّابيان نيز ظهور مهدى (ع) را امر مسلّم و رواياتش را متواتر مى ‏دانند.

اين آيه، با آزادى در پذيرش دين: «لاإِكْراهَ فِي الدِّينِ» (بقره 2/256) منافات ندارد، چون بايد فتنه و طاغوت را زدود، تا فضا براى انتخاب انسان باز شود و هدف از جهاد در اسلام هم، رفع فتنه و سلطه‏ كفّار و ايجاد فضاى سالم براى دعوت به حقّ است.

فلسفه جهاد در اسلام:

يكي از احکام اسلام جهاد يعني جنگ با كفّار است، تا به اسلام بگروند. مسيحي ها كه در واقع يك باند سياسي اند و مسيحيّت را فقط براي تبليغات مي خواهند و به هيچ وجه بدان عمل نمي كنند، مي گويند: نبايد با مردم براي ايمان آوردن جنگيد، بلكه بايد مردم را به دين دعوت كرد، تا هر كس خواست بپذيرد و هركه نخواهد نپذيرد؛

امّا ديني مثل اسلام، كه مي خواهد دولت تشكيل دهد و ارتش و خزينه داشته و ماليات بگيرد، حتماً بايد جهاد داشته باشد؛ همان طوري كه همه ی دولت هاي دنيا ارتش دارند. و اين بدان خاطر است، كه يكي از اهداف اسلام مبارزه با زورگويي است، اگر كشوري خواست به كشور اسلامي زور گويد، يا عدّه اي از خود مردم خواستند فسق و فجور نمايند، بايد يك نيروي نظامي و انتظامي باشد، كه آن ها را سر جاي خود بنشاند.

اسلام جهاد را برای دو چيز لازم می داند: يکی از بين بردن شرک و بت پرستی؛ چون بت پرستی نه دين است و نه مکتب، بلكه خرافه و انحراف است؛ و ديگر جهاد برای به دست آوردن آزادی بيان و تبليغ و نشر اسلام، كه اگر كسانی خواستند مانع نشر و تبليغ و دعوت اسلام شوند، مسلمانان می توانند برای باز شدن راه تبليغ منطقی اسلامی متوسّل به جهاد آزادى بخش اسلامی شوند.

البتّه نه فقط اقتصاد و سياست، بلكه همه چيز مسيحيّت را تحريف كردند، حتّیٰ توحيد را تبديل به تثليث نمودند‌ و در سياست هم گفتند: «كار خدا را بايد به خدا واگذاشت و کار قيصر را به قيصر». يعني سياست و ارتش و اقتصاد و همه ادارات و درآمدها را به بي دين ها بسپريد و نماز و روزه و مسجد و مسئله گفتن را براي روحانيّون و دين دارها بگذاريد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر