معنای آیه
در اين آيه به نقش تقوا پرداخته مي فرمايد: ای اهل ايمان، اگر از خدا پروا داريد، به شما قدرت تميز حقّ از باطل خواهد داد، خطاهاتان را ناديده مي گيرد و شما را خواهد بخشيد و پاداش هاي فراوان ديگري در انتظارتان خواهد بود؛ زيرا خدا صاحب فضل عظيم است.
اگر به راستى انسان حق و باطل، نيك و بد، دوست و دشمن، مفيد و مضر و عوامل سعادت و بدبختی را بشناسد، رسيدن به سعادت برایش آسان خواهد بود. تقوا غبارهايي كه در اثر هوا و هوس و گناه و تعصّب و کینه چهره روح و عقل را پوشيده، پاك مي كند و در نتيجه روشن بيني خاصّي براي انسان حاصل مي شود. ديد و درك صحیح ثمره درخت تقوا است.
حقيقت سرايي است آراسته
هوا و هوس گرد برخــاسته
نبيني، كه هرجا كه برخاست گرد
نبيند نظر گرچه بيناست مرد
تو را تا دلت باشــد از حرص باز
نيابد به گوش دل از غيب راز
تقواى عقلى هم یعنی بدون تحقيق در هيچ مسأله اى اظهار عقيده نكنيم
جمال یار ندارد حجاب و پرده ولی
غبار ره بنشان تا نظر توانی کرد
امير مؤمنان علي (ع) مي فرمايد: عُجبِ المَرءِ بِنَفسِهِ، اَحَدُ حُسّادِ عَقلِهِ: خودپسندي يكي از حسودان عقل است. (نهج البلاغه، حكمت 212)
و آن حضرت (ع) فرموده: اَكثَرُ مَصارِعُ العُقولِ تَحتَ بُروقِ المَطامِعِ: قربانگاه انديشه ها زير برق طمع هاست. (نهج البلاغه، حكمت 219)
ولی مسلّماً تقوىٰ در اين نيست كه زياد بدن و لباس خود را آب كشيد و در مسائل اجتماعى انزوا گزيد و در برابر هر مسئله اى سكوت كرد.
«علّامه طباطبائی می فرماید: براى آدمى يك زندگى حقيقى هست كه اشرف و كاملتر از زندگى پست دنيايى اوست و وقتى به آن زندگى مى رسد كه استعدادش كامل و رسيده شده باشد و اين تماميّت استعداد به وسيله آراستگى به دين و دخول در زمره اولياى صالحين است. (المیزان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر