سوره انفال - آیه 27 - جزء 9
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تَخُونُوا اللَّهَ وَالرَّسُولَ وَتَخُونُوا أَمَانَاتِكُمْ وَأَنتُمْ تَعْلَمُونَ
معنای آیه
ای کسانی که ایمان آوردهاید، به خدا و پیامبر او خیانت مکنید و [نیز] در امانتهای خود خیانت نورزید و خود میدانید [که نباید خیانت کرد].
تفسیر قرآن
وقتي پيامبر (ص) به خاطر پيمان شكني يهود بني قريظه را محاصره كرد، از آن حضرت خواستند «ابولبابه» را براي مشورت نزد آن ها بفرستد؛ و چون پيامبر (ص) ابولبابه را نزد يهود فرستاد و آن ها با «ابولبابه» در مورد صلح مشورت كردند، وي با اشاره به گلويش به آن ها فهماند اگر بپذيريد كشته خواهيد شد.
جبرئيل اين موضوع را به پيامبر (ص) خبر داد. ابولبابه گفته: فوراً متوجّه شدم به خدا و پيامبرش خيانت كردم؛ پس سخت ناراحت شدم و خود را با طنابي به يكي از ستون هاي مسجدالنّبي (ستون توبه) بستم و هفت شبانه روز نه غذا خوردم و نه آب نوشيدم، تا آن كه بي هوش شدم و خدا توبه ام را پذيرفت. (مجمع)
و نيز در شأن نزول اين آيه گفته اند: يكي از مسلمانان نامه اي به ابوسفيان نوشت و او را از نقشه پيامبر (ص) در مورد تصرّف اموالشان خبر داد. ابوسفيان هم از قريش كمك خواست و هزار نفر براي جنگ بدر با مسلمين به راه افتادند. (مجمع البيان)
پس خداوند مي فرمايد: اي مؤمنين، به خدا و پيامبر خيانت نكنيد. يعني اسرار نظامي مسلمانان را در اختيار ديگران نگذاريد؛ و در امانات خود نيز، كه همان ديني است، كه براي شما آمده، خيانت نكنيد؛ در حالي كه مي دانيد گناه بزرگي است.
پيامبر اكرم (ص) فرمودند: كسى كه در امانت خيانت كند در حقيقت منافق است، هر چند روزه بگيرد و نماز بخواند و خود را مسلمان بداند. (كافى 2/ 104)
امام صادق (ع) فرمود: نماز و روزه مردم شما را نفريبد، زيرا گاهى آنها از روى عادت است. مردم را با راستگويى و اداى امانت امتحان كنيد و بشناسيد. (كافى 2/ 104)
امام باقر (ع) فرمود: احكام دين، فرائض و واجبات الاهى، همه امانتند. (نورالثّقلين)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر