تفسیر قرآن

سپس براي اين كه مسلمانان از پيروزي بدر مغرور نشوند، بلكه همواره به ياد خدا و مددهاي او باشند مي‏ فرمايد: شما آن ها را نكشتيد؛ بلكه خدا آن ها را كشت و تو هم اي پيامبر، وقتي خاك ها را پاشيدي، اين تو نبودي، كه انداختي، بلكه خدا انداخت، تا نپنداريد پيروزي شما در جنگ‌، يك امر عادّي بود؛ بلكه خدا مي خواست مؤمنان را بدين وسيله امتحان خوبي بكند.

خداوند شنوا و داناست؛ يعني خدا صداي استغاثه پيامبر (ص) و مؤمنان را شنيد و از صدق نيّت و اخلاص آن ها هم آگاه بود؛ از اين رو، آن ها را مشمول لطف قرار داد و بر دشمن پيروزشان ساخت». زيرا به طور عادّي مردمي فاقد تجهيزات جنگي كافي نمي توانند بر لشكري سه برابر خودشان با ساز و برگ كافي جنگي غلبه نمايند؛ ولي استناد پيروزي به خداوند، با استناد آن ها به اسباب ظاهري از جمله پايداري مؤمنين هم منافات ندارد.

وقتي كه در جنگ بدر دو صف مسلمين و مشركين براي جنگ آماده شدند، پيامبر (ص) به علي (ع) فرمود: مشتي شن به من بده. چون علي (ع) شن را به دست آن جناب داد، آن را به روی مشرکين پاشيد و فرمود: «شاهَتِ الوُجوه: روهاتان زشت باد» و اين در حالي بود كه باد از پشت سر رزمندگان اسلام و رو به روي دشمن به شدّت مي وزيد و همين هم سبب شد كه مقداري از اين شن نرم به چشم همه مشركين برود و تا چشم خود را ماليدند، ضربه هايي به وسيله رزمندگان اسلام خوردند‌ و بسياري از آن ها از پاي درآمدند. (عياشي و درّ منثور)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر