معنای آیه
امّا وقتي خدا فرزندي سالم به آن ها عطا کند، در همين نعمتی که خدا به آن ها داده، برايش شريكاني قائل شوند؛ و خدا برتر است از داشتن شريک.
از جمله دلايل توحيد و يگانگی خدا اين است که «ذات اقدس الاهی حقيقتی نامتناهی است و حقيقت نامتناهی همه جا هست؛ بنابراين، برای خدای ديگری جايي نيست.» پس اطلاق و بساطت و عدم تناهی ذات باری تعالیٰ بر توحيدش دلالت دارند.
مأمون از حضرت رضا (ع) سؤال كرد: «معناى آيه «فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ فِيما آتاهُما» چيست؟ حضرت در جوابش فرمود: حوا براى آدم پانصد شكم فرزند آورد و در هر شكم يك پسر زائيد و يك دختر، و آدم و حوا با خدا عهد كرده و از او درخواست كرده بودند كه: «لَئِنْ آتَيْتَنا صالِحاً لَنَكُونَنَّ مِنَ الشَّاكِرِينَ» اگر فرزند صالحى به ما ارزانى بدارى البتّه از شكرگزاران خواهيم بود،
«فَلَمَّا آتاهُما صالِحاً» و وقتى كه فرزندانى صحيح الخلقه و سالم از آفت و مرض به ايشان ارزانى داشت اين فرزندان در هر شكم دو صنف يعنى پسر و دختر به دنيا مى آمدند و «فِيما آتاهُما» در ميان اين فرزندانى كه خدا به آن دو مى داد دو صنف از ايشان «جَعَلا لَهُ شُرَكاءَ» براى خدا شريك قائل شدند، و مانند پدر و مادرشان شكر خدا را نكردند:
«فَتَعالَى اللهُ عَمَّا يُشْرِكُونَ» پس بزرگ تر است خدا از آنچه كه ايشان براى او شريك گرفتند. مأمون وقتى اين بيان را شنيد گفت: من شهادت مى دهم كه تو حقّاً فرزند رسول خدايى. (عيون ج 1 ص 15(ص) )
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر