معنای آیه
پس از بيان اخذ ميثاق الاهی از بنی آدم بر توحيد و ربوبيّت پروردگارشان بر اين پيمان، در اين آيه برای عبرت به ذکر نمونه به سرگذشت «بلعم باعورا» پرداخته، که پس از توحيد فطری به عهدی که سپرده بود پای بند نشد و بر اثر وسوسه های شيطان کفر ورزيد و به سرنوشت بدی گرفتار شد. وی نخست از آيات و کرامات الاهی برخودار گشت؛ ولی در اين راه پايداری نکرد و سرانجام از آن جدا و به فرجام شومی گرفتار شد.
خداوند به پيامبرش مي فرمايد: حكايت آن كس را براي مردم بازگو، كه ما در ميان بنی اسرائيل او را از آيات و کرامات خويش برخوردار كرديم و او با بداختياری خود را از آن عاري ساخت؛ پس شيطان او را فريفت و در پوشش ولايت خويش درآورد و به كار خلاف و گناه كشاند و سرانجام به پيامد بد و گمراهی گرفتار شد.
خداى تعالىٰ به رسول اكرم ص دستور مى دهد كه این داستان را براى مردم بخواند تا بدانند صِرف داشتن اسباب ظاهرى براى رستگار شدن انسان كافى نيست؛ خداوند سعادت و رستگارى را براى كسى كه به زمين چسبيده و سر در آخور تمتّعات مادّى فرو كرده، نخواسته است، زيرا چنين كسى راه به دوزخ مى برد.
علامت اين گونه اشخاص اين است كه مردمی غافلند و دل و چشم و گوش خود را برای سعادت خود به كار نمى گيرند.
«بلعم باعورا» نخست در صف مؤمنان و از علماى بنى اسرائيل بود و كارش آن قدر بالا گرفت كه مستجاب الدّعوه بود، ولى بر اثر تمايل به فرعون از راه حق منحرف شد و همه مقامات خود را از دست داد، تا آنجا كه در صف مخالفان موسىٰ (ع) قرار گرفت.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر