تفسیر قرآن

سپس در چند فصل آيات و معجزاتى كه خدا بر بنی اسرائيل نازل كرده بود ذكر می فرماید و خاطر نشان می سازد كه آن ها نسبت به اين آيات كه همه به منظور هدايتشان به راه حق و به سوى تقوا بود كفر ورزيده و ستم كردند.

و در این آیه می فرمايد: چون موسيٰ خواست به ميعادگاه ما در كوه «طور» برود، هفتاد نفر از قوم خود را براي ميعاد ما برگزيد؛ و در كوه طور چون آن هفتاد نفر برگزيده بني اسرائيل كلام خدا را شنيدند، از موسیٰ تقاضا كردند از او بخواهد خود را به آن ها نشان دهد، زلزله اي درگرفت، كه در نتيجه همگي هلاك شدند و موسيٰ هم مد هوش شد.

و چون موسيٰ به هوش آمد،‌ براي متّهم نكردنش به قتل همراهانش و نيز براي بر سر رحم آوردن خدا، عرض كرد: پروردگارا، اگر مي خواستي پيش از اين، آن ها و مرا هلاك مي كردي، هيچ تهمتي متوجّه من نمي شد. آيا ما را به خاطر آنچه سفيهان ما كرده اند،‌ هلاك مي كني؟ هلاك كردن همراهان من جز آزمايشي از جانب تو نيست، تا هر كه را گمراه شدني است، گمراه شود و هر كه هدايت شدني است هدايت گردد؛ بارالـها، تو وليّ مايي، ما را ببخش و بر ما رحمت آور، كه تو بهترين آمرزندگاني.»

با دعاي موسي (ع) هلاك شدگان زنده شدند و با وي به ميان بني اسرائيل بازگشتند و جريان را بازگو كردند.

وقتى برگزيدگان پيامبرى همچون موسىٰ چنين از كار درآمدند، چگونه مى‏ توان گفت: مردم عادّى، امام را برگزينند؟!

استدلال امام زمان (ع) در مورد لزوم انتخاب امام از طرف خدا: سعدبن عبدالله قمي گويد: خدمت امام قائم (ع) عرض کردم: اي مولاي من، چرا مردم از انتخاب امام براي خود ممنوع شدند؟ فرمود: امام مصلح يا مفسد؟ عرض کردم: البتّه مصلح. فرمود: با اين که كسي از صلاح و فساد دروني اشخاص آگاهي ندارد، ممکن است شخصي را که انتخاب مي کنند، مفسد از کار در آيد؟ عرض کردم: بلي. فرمود: علّت ممنوعيّت مردم همين است که من به صورت برهان برايت ايراد کردم. سپس فرمود: پيغمبراني که خدايشان برگزيده و کتابشان داده و با عصمت تأييدشان کرده و داناترين مردم اند، مانند موسيٰ و عيسيٰ. آيا با وفور عقل و کمال ممکن نيست وقتي بخواهند اشخاص نيکي انتخاب بکنند، اتّفاقاً منافق از کار درآيند؟

عرض کردم: نه. فرمود: چرا، چون موسيٰ کليم الله با وجود عقل و کمال علمي و با اين که به او وحي مي شد، وقتي از اعيان قومش که شکّي در ايمان و اخلاصشان نداشت، هفتاد نفر براي رفتن به ميقات برگزيد، انتخابش به خطا رفت و همگي منافق و ناخالص از کار درآمدند، تا جايي که تقاضاي رؤيت علني خدا کردند، صاعقه نازل شد و همه آن ها را هلاک نمود.

وقتي انتخاب شدگان موسي (ع) چنين است؛ حالِ منتخبين مردم روشن خواهد بود؛ از اين رو، انتخاب امام تنها و تنها کار کسي است، که عالِم به باطن اشخاص و اَسرارشان باشد؛ و آن هم جز خداي عليم و حکيم نخواهد بود. (تفسیر برهان).

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر