سوره اعراف - آیه 150 - جزء 9
وَلَمَّا رَجَعَ مُوسَىٰ إِلَىٰ قَوْمِهِ غَضْبَانَ أَسِفًا قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُونِي مِن بَعْدِي ۖ أَعَجِلْتُمْ أَمْرَ رَبِّكُمْ ۖ وَأَلْقَى الْأَلْوَاحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيهِ يَجُرُّهُ إِلَيْهِ ۚ قَالَ ابْنَ أُمَّ إِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُونِي وَكَادُوا يَقْتُلُونَنِي فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْأَعْدَاءَ وَلَا تَجْعَلْنِي مَعَ الْقَوْمِ الظَّالِمِينَ
معنای آیه
و چون موسی، خشمناک و اندوهگین به سوی قوم خود بازگشت، گفت: «پس از من چه بد جانشینی برای من بودید! آیا بر فرمان پروردگارتان پیشی گرفتید؟ و الواح را افکند و [موی] سر برادرش را گرفت و او را به طرف خود کشید. [هارون ] گفت: « ای فرزند مادرم، این قوم، مرا ناتوان یافتند و چیزی نمانده بود که مرا بکشند؛ پس مرا دشمنشاد مکن و مرا در شمار گروه ستمکاران قرار مده.
تفسیر قرآن
«وقتي موسيٰ از ميقات پروردگارش برگشت، با ديدن گوساله پرستي بني اسرائيل با خشم به آنها گفت: شما بد جانشيناني براي من بوديد و آيين مرا ضايع كرديد. چرا در فرمان پروردگارتان عجله نموديد و دير آمدن مرا دليل بر مرگ من يا خُلف وعده گرفتيد؟
آن گاه موسى (ع) برای نشان دادن خشمش از گوساله پرستی، الواح تورات را بر زمين افكند و سر و ريش هارون برادرش را گرفت و او را به طرف خود كشيد. هارون براي برانگيختن شفقت برادرش و نيز بي گناهي خود گفت: فرزند مادرم، من با گوساله پرستي ايشان مخالفت ورزيدم و ايشان را از اين عمل منع نمودم؛ ولي اينان به حرف هاي من اعتنا نكردند و نزديك بود مرا بكشند؛ بنابراين، مرا دشمن شاد مكن و كاري نكن كه مرا شماتت كنند و مرا جزء اين گروه ستمگر قرار مده.
بنا به قول شيخ مفيد غضب موسیٰ به هارون برای آن بود، که به قومش بفهماند چه گناه بزرگی مرتکب شده اند. (مجمع البيان)
پيامبر (ص) فرمودند: موسىٰ براى نشان دادن نهايت ناراحتى خود، چون به ميان مردم رسيد، آن رفتار توبيخ آميز را با هارون نمود وگرنه خداوند در كوه طور گوساله پرستى قوم موسیٰ را به او خبر داده بود. (تفسير فرقان)
امام صادق (ع) فرمود: هارون با آن همه اذيّت و آزارى كه از قومش ديد، باز در ميان آنان ماند؛ زيرا اگر آنان را ترك مى كرد و به سوى موسى مى رفت، قطعاً عذاب الاهى بر آنان نازل مى شد: «اِذا فارَقَهُم يَنزِلُ بِهِمُ العذابُ». (نورالثّقلين)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر