تفسیر قرآن

و براي موسيٰ در الواح همه گونه پند و موعظه نگاشتيم‌ و همه چيز را به روشني بيان كرديم، آن گاه به او فرموديم: اين فرمان ها را محكم (جدّی بگير)، كه چيزي از آن ها فروگذار نشود‌ و به قومت نيز فرمان ده، كه به بهترين وجهي به آن ها عمل كنند. چه مخالفت با اين فرامين فسق و گناه است‌ و به زودي جايگاه فاسقان را، كه جهنّم است، به شما نشان دهم.

سخن گفتن خدا با حضرت موسي (ع) يا هركس ديگري چنين است، كه اراده مي فرمايد امواج صوتي در فضا ايجاد مي شوند و به گوش اشخاص مي رسند.

از تعبير «مِن كُلِّ شَي‏ءٍ مَوعِظَةً» بر می آيد تمام مواعظ و اندرزها و مسائل لازم در الواح موسیٰ (ع) نبوده؛ زيرا می گويد: «از هر چيزی، اندرزی برای او نوشتيم» يعنی از هر مطلب اعتقادی و عملى آن مقداری كه مورد احتياج قومش بود تشريح نموديم.

و اين بدان خاطر است، كه آيين موسیٰ (ع) آخرين آيين و شخص موسیٰ (ع) خاتم انبيا نبوده؛ ولی هنگامی كه مردم به آخرين مرحله از تعليمات انبيا رسيدند، آخرين دستور، كه شامل همه نيازهای مادّی و معنوی مردم بود، نازل گرديد.

از اين رو، در روايات مقام علی (ع) از مقام موسی (ع) برتر دانسته شده که علی (ع) به همه قرآن آگاه بود و در قرآن بيان همه چيز هست: (نَزَّلنا عَلَيكَ الكِتابَ تِبياناً لِكُلِّ شَي‏ءٍ).

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر