معنای آیه
پس از نابودي فرعونيان، بنى اسرائيل را كه ساليان دراز در زنجير اسارت و بردگى آنها بودند وارث شرق و غرب سرزمين های وسيع فرعونيان ساختيم، سرزمينی که بدان برکت داده بوديم و سخن نيک پروردگار تو در حق بنی اسرائيل به پاس صبری که کردند تحقّق يافت؛ و هر آنچه را که فرعون و فرعونيان از كاخ هاى مجلّل و بناهاى پر زرق و برق ساخته بودند و آنچه از باغ های داربست دار فراهم کرده بودند، همه را نابود ساختيم.
در «ارث» داد و ستد متقابل نيست، بلکه پيوند ميان وارث و مورّث است. ارث بردن از خدا نيز بر همين منوال است. بندگی خالصانه و هر عمل نيکی که انسان را به خدا نزديک کند، مانند صبر، اطاعت و تقوا، سبب ارتباط و پيوند با خداست؛ و هر قومی که با خدا مرتبط باشد، حکومت زمين را از او به ارث می برد. چنان که بنی اسرائيل بر اثر استعانت از خدا و صبر و استقامت در برابر فرعون و پذيرفتن رهبری الاهی موسای کليم الله (ع) از جانب خدا وارث سرزمين پهناور مصر شدند.
هر چند جانشينی بنی اسرائيل به جای فرعونيان تا زمانی ادامه داشت، که آنان پيرو پيامبران خدا بودند؛ ولی زمانی که با فاصله گرفتن از دين توحيدی به فساد و تباهی آلوده شدند، به عذاب خدا گرفتار شدند:
«ضُرِبَت عَلَيهمُ الذِّ لَّةُ وَالمَسکَنَةُ وَ باءوا بِغَضَبٍ مِنَ اللهِ». نخست بختُ نصر و سپس ايرانيان بر سرزمين آنان مسلّط شدند؛ آن گاه نمايندگان اسکندر بر آن ها پيروز شدند و سرانجام زير سلطه ی روميان قرار گرفتند.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر