تفسیر قرآن

امّا فرعونيان به جاي پند گرفتن و بيدار شدن، سال هايي كه محصولاتشان فراوان بود بر اساس رسوم و افکار جاهلی مي گفتند: اين به خاطر لياقتمان است؛ امّا وقتي گرفتار بدي و بلا مي‏ شدند مي گفتند: اين از شرّ قدم موسيٰ و كسان اوست.

خدا در پاسخ فرعونيان فرمود: بدانيد گرچه منشأ همه بلايا نزد خداست، ولی سبب نزديکشان خود آن هاست و اين ها انتقام الاهی اند، که اين گرفتار ی ها را به خاطر کفر و فسقشان دامن گيرشان نموده؛ ولي اكثر آن ها اين را نمي‏ فهمند. چنان که نسيم اگر بر بوستانی بگذرد بوی خوش همراه آورد؛ ولی اگر بر مزبله بگذرد بوی گند.

آری، جهان به لطف و مهر الاهی اداره می شود و در آن جز نظم و خير نيست. ريشه هر شر و بدی اعمال انسان های تبهکار است؛ بنابراين شومی و بد قدمی حقيقتی ندارد. انسان اگر بر صراط مستقيم الاهی باشد، سراسر جهان برای او بابرکت و زمينه ساز سعادت است.

«تَطَيُّر» به معناى فال بد زدن است. چون عرب‏ها اغلب فال بد را از طريق پرواز يا صداى پرنده می دانستند، به هر گونه فال بد «طَيَره» می ‏گويند. فال بد، در پيدايش حوادث و پيش آمدها، هيچ اثر طبيعي و منطقی ندارد، امّا آثار روانی بسياری دارد.

از آنجا كه فال نيك مايه اميدواري و حركت است و فال بد موجب نوميدي، در روايات اسلامي از فال بد نهي شده و از فال بد نهي نشده است.

رسول خدا (ص) فرموده:‌ «اَلطِّيرَةُ شِركٌ: فال بد زدن شرك به خداست». (الميزان)‌

و امام صادق (ع) فرموده: فال بد اثرش به اندازه ای است كه آن را بپذيري؛‌ اگر آن را سبك بگيري، كم اثر خواهد بود؛ و اگر آن را محكم بگيري، پر اثر؛ و اگر به آن اعتنا نكني،‌ هيچ اثري نخواهد داشت. (الميزان)

و رسول خدا (ص) فرموده: سه چيز است، كه هيچ كس از آن ها سالم نمي ماند:‌ فال بد، حسد و سوء ظنّ. عرض كردند: چه كنيم؟ فرمود: هنگامي كه فال بد زدي، اعتنا نكن و بگذر؛ هنگامي كه حسد در دلت پيدا شد، عملاً كاري بر طبق آن انجام نده؛ و هنگامي كه سوء ظنّ پيدا كردي، آن را ناديده بگير. (تفسير نمونه)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر