معنای آیه
و در ادامه می فرمايد: ولي چون کفّار با وجود مشكلات همچنان در گمراهي باقي ماندند، مشكلاتشان را برداشتيم و به جاي مشكلات برايشان گشايش و خوشي قرارداديم، به طوري كه دوباره اوضاع و احوالشان بهبود يافت و مال و نفراتشان زياد شد؛ ولي چون باز متنبّه نشدند و رو به سوي خدا نياوردند و براي اغفال وجدانشان گفتند: چيز تازه اي نيست؛ پدران ما نيز گرفتار رنج و خوشي مي شدند؛ ناگهان در حالي كه غافل بودند، آن ها را گرفتيم و سخت مجازات كرديم.
زیرا مردم تا در ناز و نعمتند كمتر آمادگى براى پذيرش حق دارند؛ اما وقتی در تنگناى مشكلات قرار گرفتند، فطرت توحيدیشان آشكار شده و دل هايشان آماده پذيرش حق مى گردد و به ياد خدا مى افتند؛ ولى اين بيدارى تنها براى جمعى نقطه عطفى در زندگى است و براى هميشه به حق باز مى گردند؛ امّا در بسيارى از افراد زودگذر و ناپايدار است و به مجرّد برطرف شدن مشكلات بار ديگر در خواب غفلت فرو مى روند.
همانگونه كه گداختن آهن در كوره آتش، سبب نرم شدن و شكل پذيرى آن است، حوادث و شدايد نيز انسانها را نرم و به حالت تضرّع و نياز خواهى وا مى دارد.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر