تفسیر قرآن

اين آيه با اشاره به طرز تفكّر غلط كفّار و تبهكاران مي‏ فرمايد: آيا اينان كه به خدا افترا می بندند و با آن كه با قرآن حجّت را بر آنان تمام كرده، آياتش را تكذيب می كنند، جز تحقّق وعده های الاهی انتظار دیگری دارند.

آن روز تأويل آيات و فرا رسيدن تهديدهاي الاهي را، که در روز قيامت ظاهر خواهد شد، دارند؟ وقتی در روز قيامت حقيقت امر برايشان معلوم شد، کسانی که از پيش آن را فراموش کرده بودند می گويند: يقيناً فرستادگان پروردگامان حقّ را آوردند، ولی ما آن را نپذيرفتيم؛ پس آيا در چنين روزی شفاعت کنندگانی هست، كه ما را از هلاكت نجات دهند؟ و يا ممكن است ما را به دنيا برگردانيد تا اين بار عمل صالح نموده و غير آنچه انجام داده ‏ايم، انجام دهيم؟

«فَهَل لَنا مِن شُفَعاءَ» دليل روشنی بر شفاعت و تعدّد شفيعان در قيامت است؛ يعنی عدّه ای به اذن خدا شفاعت می کنند؛ زيرا اگر شفاعت به خدا اختصاص داشت، مناسب بود بفرمايد: «هَل لَنا شَفيعٌ فَيَشفَعُ لَنا: آيا شفيعی هست، که از ما شفاعت کند؟».

امّا هنگامی كه نتائج و سرانجام اين وعده ‏های الاهی را مشاهده كنند، كار از كار گذشته است و راهی برای بازگشت باقی نمانده است.

از اين آيه استفاده می شود، انسان در اعمال خود مختار است وگرنه تقاضای بازگشت به دنيا نمی كرد، تا اعمال بدش را جبران كند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر