تفسیر قرآن

و نيز اصحاب اعراف، درحالي كه اشاره به جمعي از ضعفاي مؤمنان مي‏ كنند، به عنوان ملامت به جهنّميان مي گويند: آيا اين ها همان كساني هستند، كه شما سوگند ياد می كرديد هيچ گاه خداوند آنان را مورد رحمت خود قرار نخواهد داد و به مؤمنان گنهكار مي‏ گويند: وارد بهشت شويد؛ نه ترسي بر شماست و نه اندوهي داريد.

امام صادق (ع) فرموده: اعراف تلّي است بين بهشت و دوزخ، و رجال ائمّه هستند،‌ كه بر اعراف كنار شيعيان (گنهكارشان) قرار مي گيرند؛ در حالي كه مؤمنان بدون نياز به حساب در بهشت جاي گرفته اند.» (مجمع)

امام باقر (ع) فرمود: رجال اعراف محترم ‏ترين خلق خداى متعال هستند. (بصائر الدرجات ص 500 ح 1(ص) )

امام صادق (ع) فرموده: ماييم رجال اعراف، چه هر كه را ما بشناسيم بازگشتش به سوي بهشت و هر كه را ما نشناسيم سرانجامش دوزخ است. ((بصائر الدرجات ص 499)

اميرمؤمنان (ع) فرمود: رجال اعراف ماييم، كه ياران مان را از سيمايشان مي شناسيم. كسي خدا را جز از راه ما نمي تواند بشناسد. در قيامت بين بهشت و دوزخ مي ايستيم و كسي داخل بهشت نمي شود، مگر اين كه ما او را شناخته و او نيز ما را بشناسد؛ و در آتش داخل نمي شود، مگر كساني كه ما را نشناسند و ما آنان را نشناسيم.» (بصائر الدرجات ص 49 (ص) ح (ص) )

ثعلبي، از اهل سنّت در تفسيرش از ابن عبّاس روايت كرده:‌ اعراف موضع بلندي است از صراط كه علي (ع) و عبّاس و حمزه و جعفر ذوالجناحين آنجا قرار مي گيرند و شيعيانشان را به سفيدي روي و دشمانشان را به سياهي رويشان مي شناسند. (تفسیر برهان)

پيامبر اکرم (ص) به علي (ع) فرمود: گويي در تو مي نگرم، كه فرداي قيامت با عصايي از چوب عوسج گروهي را به بهشت مي راني و گروهي را به دوزخ و با دوزخ مقاسمه مي كني و مي گويي: آن از آنِ تو كه از دشمنان است و از اين دست بدار كه از دوستان است. آن گاه فرمود: والله، آتش علي را مطيع تر باشد از بنده مولايش را شاعر گفته: «عَليٌّ حُبُّهُ الجَنَّةِ قَسيمُ النّارِ وَالجَنّةِ. وَصيُّ المُصطَفيٰ حَقّاً،‌ اِمامُ الاِنسِ وَالجِنَّة». (ابوالفتوح)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر