سوره اعراف - آیه 43 - جزء 8
وَنَزَعْنَا مَا فِي صُدُورِهِم مِّنْ غِلٍّ تَجْرِي مِن تَحْتِهِمُ الْأَنْهَارُ ۖ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي هَدَانَا لِهَٰذَا وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَا أَنْ هَدَانَا اللَّهُ ۖ لَقَدْ جَاءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّ ۖ وَنُودُوا أَن تِلْكُمُ الْجَنَّةُ أُورِثْتُمُوهَا بِمَا كُنتُمْ تَعْمَلُونَ
معنای آیه
و هر گونه کینهای را از سینههایشان میزداییم. از زیر [قصرهای]شان نهرها جاری است، و میگویند: «ستایش خدایی را که ما را بدین [راه] هدایت نمود، و اگر خدا ما را رهبری نمیکرد ما خود هدایت نمییافتیم. در حقیقت، فرستادگانِ پروردگارِ ما حق را آوردند.» و به آنان ندا داده میشود که این همان بهشتی است که آن را به [پاداش] آنچه انجام میدادید میراث یافتهاید.
تفسیر قرآن
برخلاف دوزخيان که با هم در نزاع و لعنت برابر يکديگرند، اين آيه در وصف بهشتيان مي فرمايد: هر كينه كه در سينه دارند، بر مي كنيم و در نتيجه بهشتيان در كمال دوستي با هم زندگي مي كنند و از زير قصرهايشان نهرهاي آب جريان دارد، يعنی در قصرهای رفيع و عالی به سر می برند؛
و به عنوان تشكّر و سپاس از خدا ندا سر مي دهند: سپاس مخصوص خداوندي است، كه ما را به اين همه نعمت ها رهنمون گرديد؛ و اگر خدا ما را راهنمايي نمي كرد، خود راه نمي يافتيم. الحق آنچه فرستادگان پروردگارمان براي ما آوردند، حقيقت بود؛ در اين هنگام ندا داده مي شوند، «اين بهشتي است، كه به خاطر اعمال نيكتان به ارث برديد».
رسول خدا (ع) فرموده: هر كس جايگاهي در بهشت و جايگاهي در دوزخ دارد، كافران جايگاه دوزخي مؤمنان را به ارث مي برند و مؤمنان جايگاه بهشتي كافران را و اين است معني گفتار خداوند: «تِلكُمُ الجَنَّةُ اورِثتُموها بِما كُنتُم تَعمَلونَ». (نورالثّقلين)
بنا بر اين آيه هيچ كس از ابتدا نه برای بهشت خلق شده است و نه برای دوزخ؛ بلكه انتخاب و عمل هر کسی سرنوشتش را معيّن می كند.
پيامبر اكرم (ص) در غدير خم فرمود: «مَعاشِرَ النّاسِ، سَلِّّموا عَلیٰ عَلیّ بِإَمَرَةِ المؤمنين» ای مردم! به علیّ به عنوان امير مؤمنين سلام كنيد و بگوييد: «اَلحَمدُ لِلَّهِ الَّذی هَدانا لِهَذا وَ ماكُنَّا لِنَهتَدِيَ لَولا اَن هَدانَا اللهُ» (نور الثقلين)
امام هادی (ع) فرمود: روز قيامت، پيامبر و علی و تمام ائمّه (ع) در برابر مردم قرار می گيرند و در اين هنگام شيعيان گويند: «اَلحَمدُ لِلَّهِ الَّذي هَدانا لِهذا». (كافی 1/ 418)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر