سوره اعراف - آیه 33 - جزء 8
قُلْ إِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْإِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَأَن تُشْرِكُوا بِاللَّهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهِ سُلْطَانًا وَأَن تَقُولُوا عَلَى اللَّهِ مَا لَا تَعْلَمُونَ
معنای آیه
بگو: «پروردگار من فقط زشتکاریها را -چه آشکارش [باشد] و چه پنهان- و گناه و ستم ناحق را حرام گردانیده است؛ و [نیز] اینکه چیزی را شریک خدا سازید که دلیلی بر [حقّانیّت] آن نازل نکرده؛ و اینکه چیزی را که نمیدانید به خدا نسبت دهید.
تفسیر قرآن
معمولاً قرآن مجيد هرگاه به بيان امر مباح يا لازمى می پردازد، بلافاصله نقطه مقابل آن يعنى زشتي ها و محرّمات را بيان می دارد. در اينجا نيز به دنبال اجازه استفاده از مواهب الاهى و زينت ها، به بيان محرّمات می پردازد و مى فرمايد: اى پيامبر بگو: پروردگار من تنها اعمال زشت ـ اعمّ از آشكار و پنهان ـ و نيز گناه و تجاوز به ناحق به حقوق ديگران و شريک قرار دادن براي خدا و نسبت دادن مطلبي به خدا كه نمي دانيد، حرام كرده است.
فواحش گناهاني است كه حدّ اعلاي زشتي دارند، مانند زنا و لواط؛ و «اثم» گناهاني است، كه باعث انحطاط و ذلّت گردد، مانند مي گساري كه آبروي آدمي و مال و عِرض و جانش را تباه مي سازد؛ و مراد از بغي تعدّي و طلب چيزي است كه حقّ طلب كردن آن را نداشته باشد، مانند ظلم و تعدّي بر مردم و استيلاي غير مشروع بر آنان؛ و توصيف «بغي» به «غيرحقّ» از قبيل توصيف به ملازمه معناست، نه تقسيم بغي به حقّ و غيرحق. (الميزان)
محمّد بن منصور گويد: از موسي بن جعفر (ع) از آيه ی: «اِنَّما حَرَّمَ رَبِّيَ الفَواحِشَ ماظَهَرَ مِنها وَ مابَطَنَ» سؤال كردم، فرمود: براي قرآن ظاهري و باطني است؛ آنچه خداي تعالیٰ در قرآن حرام كرده ظاهر محرّمات است و امّا باطن آن ها ائمّه ی جورند؛ و همچنين آنچه كه در قرآن حلال كرده، ظاهر مباحات ديني است و باطنشان امامان حق اند. (عياشي)
سعد بن عباده مى گفت: اگر مردى را با همسرم ببينم بى درنگ گردنش را با شمشير مى زنم. اين حرف به گوش رسول خدا (ص) رسيد. حضرت فرمود: آيا از غيرت سعد تعجّب مى كنيد؟ و ليكن به خدا سوگند من از سعد غيرتمندترم و خداوند از من غيورتر است، و از همين جهت فواحش ظاهرى و باطنى را تحريم كرده، چون هيچكس غيورتر از خدا نيست. (درّ منثور)
رسول خدا (ص) فرموده: احدي غيورتر از خداي تعاليٰ نيست، كيست غيرتمندتر از كسي كه فواحش ظاهري و باطني را تحريم كرده است؟ (تفسير عياشي)
و پيامبر اکرم (ص) فرموده: «مَن اَفتيٰ بِغَيرِ عِلمٍ، لَعَنَهُ مَلائِكَةُ السَّماواتِ وَالاَرضَ: هر كه بدون علم فتوا دهد، فرشتگان آسمان و زمين او را لعنت مي كنند. (نورالثّقلين)
و در حديث است: لَو بَغيٰ جَبَلٌ عَليٰ جَبَلٍ، لَجَعَلَ اللهُ الباغي مِنها دَكّاً: اگر كوهي بر كوهي ستم كند، خداوند آن كوه ستمگر را خُرد خواهد كرد. (تفسير الكاشف)
امام علي (ع) فرموده: «مَن سَلَّ سَيفَ البَغيِ قُتِلَ بِهِ: هر كه شمشير ستم كشد، بدان كشته شود». (تفسير الكاشف)
امام صادق (ع) فرمود: حجّت خدا بر بندگانش اين است که آنچه را می دانند بگويند و از آنچه نمى دانند، سكوت كرده و باز ايستند. (تفسير فرقان)
در روايات، گناه باطنى، پذيرش ولايت رهبران ستمگر است. (نورالثقلين)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر