تفسیر قرآن

شما را آفريديم، سپس شما را صورتگري كرديم، آن گاه به فرشتگان گفتيم: بر آدم سجده كنيد. جز ابليس كه از جن بود، همگي بر آدم سجده كردند.

سجده فرشتگان براي آدم به معني برای خضوع و احترام به او بوده است نه به معنی پرستش؛ زيرا سجده به معنی پرستش مخصوص خداست.

سجده ملائكه براى جميع بنى آدم و بشريت بوده و اگر حضرت آدم (ع) قبله‏ گاه سجده ملائكه شده از اين باب بوده كه آدم (ع) نمونه و به منزله نماينده بشریّت بوده است؛ چنان كه خانه كعبه از آن رو كه حكايت از مقام ربوبى پروردگار مى ‏كند قبله ‏گاه مردم شده است،

داستان آدم (ع) و شيطان در سوره های زيادی از قرآن کريم آمده است؛ راز تکرار آن ها، پند آموز بودن آن هاست؛ چون انسان همواره مواجه با خطر غفلت است و شيطان نيز همواره در پی اغوا و اضلال اوست و موعظه چون مسائل علمی نيست، که با يک بار گفتن، نياز علمی را برآورد؛ بلکه بايد تکرار شود؛ تا مصونيّت انسان را تأمين کند؛ از اين رو، قرآن کريم مواعظ و مسائل اخلاقی را در جاهای مختلفی از کتابش بيان می فرمايد؛ چنان که يکی از اَسرار تکرار عبادت ها در اوقات گوناگون غفلت زدايی است.

به علاوه، تکرار های قرآن همواره با نکته های تازه همراه است.

خداوند همه‏ فرشتگان را فرمانبردار و مأمور سجده بر آدم نمود. حال بی انصافی نيست، که انسان فرمان خدا را نبرد و برای او سجده نكند.

همه از بهر تو سرگشته و فرمان بردار؛ شرط انصاف نباشد، كه تو فرمان نبری‏

مردی يهودی به علی (ع) عرض كرد: خدا به ملائكه فرمود بر آدم سجده كنند، آيا از پيامبر اسلام نيز چنين احترامی كرده است؟ حضرت فرمود: خدا به پيامبر اسلام (ص) فضيلتی بالاتر از اين داد، خدا با آن عظمتش همراه تمام فرشتگان، بر محمّد صلوات می فرستد و صلوات مؤمنين بر پيامبر را عبادت خود خوانده است. (احتجاج طبرسی 1/ 204)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر