تفسیر قرآن

و آن ها كه اعمال وزن شده شان سبك آيد،‌ به خود زيان زده اند؛ چون به آيات ما ستم كرده اند»؛ زيرا هستي خود را هدر داده اند، بدون اين كه چيزي به دست آورد.

آرى به جا نياوردن حقّ هر چيز از جمله آیات الاهی ظلم به آن است چون عمل نيك مشتمل بر حق است دارای ثقل اند؛ بر عكس، عمل بد چون چيزی از حق در آن نيست و باطل صرف است، وزنی هم ندارد.

علی (ع) فرموده: حسنات باعث ثقل ميزان و سيّئات باعث سبکی آن است. (توحيد صدوق، 259)

امام صادق (ع) مي فرمايد:‌ «وَالمَوازينُ الاَنبِياءُ وَالاَوصياءُ، وَ مِنَ الخَلقِ مَن يُدخُلُ الجَنَّةَ بِغَيرِحِسابٍ:‌ ميزان سنجش در آن روز پيامبران و اوصياي آن ها هستند و بعضی از مردم بدون حساب وارد بهشت مي شوند.» (بحار 6/251) در زيارت اميرمؤمنان (ع) مي خوانيم: «اَلسَّلامُ عَليٰ ميزانِ الاَعمال».

امام صادق (ع) فرمود: ميزان عدل است.» (نورالثّقلين)

امام (ع) در تفسير جمله: «بِماكانوا بِآياتِنا يَظلِمونَ» مي فرمايد:‌ مراد از ظلم به آيات، انكار امامت ائمّه‌ اهل بيت (ع) است. (تفسير قمي)

زنديقى از امام صادق (ع) پرسيد: آيا نه اين است كه اعمال وزن مى ‏شوند؟ فرمود: نه، عمل جسم نيست تا قابل سنجش باشد، بلكه صفت كارى است كه عامل انجام مى‏ دهد، ديگر اين كه كسى محتاج به سنجيدن است كه عدد و سنگينى و سبكى چيزى را نداند و بخواهد با كشيدن يا شمردن آن علم به مقدار آن حاصل كند، و برای خداوند چيزى مجهول نيست. پرسيد پس معناى ميزان چيست؟ فرمود: ميزان به معناى عدل است. پرسيد: معناى اين كه خداى تعالىٰ مى ‏فرمايد: «فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ» چيست؟ فرمود: معنايش رجحان عمل است (احتجاج طبرسى ج 2 ص 98

اميرالمؤمنين (ع) فرموده: آيه: «فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوازِينُهُ» و آيه: «وَ مَنْ خَفَّتْ مَوازِينُهُ» معنايش اين است كه حسنات و سيّئات را با حسنات وزن مى‏ كنند، پس حسنات باعث ثقل ميزان و سيّئات سبب خفت آن است (توحيد صدوق ص 259)

هر كس اعمالش مشتمل بر مقدار بيشترى از حق بود رستگارتر است و هر كس ميزانش سبك بود يعنى اعمالش مشتمل بر حق نبود خود را باخته و چيزى براى خود نیندوخته‏ اند كه در آخرت با آن زندگى كنند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر