تفسیر قرآن

از اين آيه تا آیه 150 عليه مشركين در باره عده ‏اى از احكام حلال و حرام كه در خوردنيها ميان مشركين داير بوده احتجاج نموده حكم خدا را در آنها بيان مى ‏كند و در این آیه می فرمايد: مشركان سهمی از زراعت و چارپايانی که خدا آفريده برای خدا و سهمی برای بت ها قرار داده و می گويند: اين سهم خدا و اين سهم شريکان ما يعنی بت ها.

آن گاه به داورى عجيب آن ها در اين باره اشاره كرده، مى ‏فرمايد: امّا سهمی كه برای بت ها قرار داده بودند هرگز به خدا نمی رسيد؛ ولی سهمی را كه برای خدا قرار داده بودند به بت ها می رسيد. يعنی هر گاه قسمتی از آنچه از زراعت و چارپايان برای خدا قرار داده بودند آسيب می ديد می گفتند مهم نيست خدا بی نياز است، امّا اگر از سهم بت ها از بين می رفت، سهم خدا را به جای آن می گذاشتند و می گفتند: بت ها بيشتر نياز دارند. چه بد حكم می كنند؟ زيرا آن ها در اين تقسيم بندی هم براى خداوند به اندازه بت ها ارزش قائل نيستند.

«مِمَّا ذَرَأَ: از آنچه خدا خلق كرده» اشاره به ابطال عقيده مشرکين است؛ زيرا اموال همه مخلوق خدايند؛ پس چگونه سهمى از آن ها را براى بت ها قرار مى ‏دهند؟

از آن رو در جمله «وَ هذا لِشُرَكائِنا» شركا را به مشركين نسبت داده، كه قائلين به شركا مشركين بودند و آنان چنين خدايانی را اثبات نموده و به آن ها اعتقاد داشتند.

بعضى هم گفته‏ اند: اطلاق مزبور از اين جهت است، كه مشركين خدايان خود را شريك در اموال خود مى ‏دانستند و مقدارى از اموال خود را در راه آن ها خرج مى ‏كردند با آن که اموال که همگی مخلوق خداوندند، چگونه سهمی از آن ها برای بت ها خواهد بود؟

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر