تفسیر قرآن

با توجّه به شأن نزول آيه‏ قبل، در مود دشمنی ابوجهل با پيامبر اسلام (ص) ، اين آيه مى ‏فرمايد: و بدين سان خطاکاران بزرگ هر شهری را وا می داريم تا با نيرنگ مردم را از راه منحرف سازند؛ ولی نمی فهمند جز خود را نمی فريبند.

اصولاً كافر مفرّی از ظلمات ندارد، زيرا اعمالش چنان او را مجذوب ساخته كه به فكر بيرون آمدن از ظلمت عملش نمی افتد، تا خود را به فضای روشن سعادت رساند.

اعمال سران کفر و ستم و مكر و خدعه ‏هايى كه به ضرر دعوت دينى و عليه انبيا و گروندگانشان مى‏ كنند ضررى به حالشان نداشته بلكه همه ضررها متوجه خودشان مى‏ شود، ولي نمى‏ فهمند، چون در ظلمت مى ‏باشند.

از آن رو اين گونه افعال را به خدا نسبت می دهد، كه او مسبّب الاسباب و سرچشمه تمام قدرت هاست و هر كس هر كاری کند با استفاده از امكاناتی است كه خدا در اختيارش قرار داده؛ هر چند جمعی از آن حُسن استفاده می كنند و بعضی سوء استفاده.

ضمنا از اين آيه استفاده مى ‏شود مفاسد از سردمداران اقوام سرچشمه مى‏ گيرند و آن هايند كه با لطايف الحيل راه خدا را دگرگون ساخته و حق را بر مردم مى‏ پوشانند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر