تفسیر قرآن

معتقدات هر قومی نزد آنان محترم است و راه ابطال عقايد خرافی آنان برهان يا جدال احسن است نه دشنام دادن. خدای سبحان در آيات پيشين پيامبرش را امر کرد که با منطق و استدلال و جدال احسن به تبليغ اسلام بپردازد، در اين آيه مؤمنان را از دشنام دادن به خدايان مشرکان نهی می کند و می فرمايد:

به معبود هايي كه مشركان آنها را به جاي خدا مي خوانند،‌ دشنام ندهيد،‌ كه آنان نيز خدا را از سر دشمني يا بي دانشي دشنام خواهند داد؛‌ زيرا نه فقط با دشنام و ناسزا نمى‏ توان كسى را از مسير غلط باز داشت، بلكه به عكس، سبب مى ‏شود كه روى دنده لجاجت افتاده، در آئين باطل خود راسختر شوند، و حتّیٰ نسبت به ساحت قدس پروردگار توهین کنند؛ زيرا ما رفتار هر امّتي را در نظر خودشان زيبا جلوه داده ايم؛ آن گاه به سوي پروردگارشان بازگشت مي كنند و به آن ها خبر مي ‏دهد كه چه اعمال نيك يا بدي انجام داده ‏اند و پاداش يا كيفر مناسب به آن ها مي دهد.

امام صادق (ع) فرمود: مقصود از دشنام به خدا دشنام به اولياء خداست؛ زيرا هر كس اولياء خدا را دشنام دهد، خدا را دشنام داده است. (عياشي)

پيامبر اکرم (ص) به علي (ع) فرمود: هر كه تو را سبّ كند مرا سبّ كرده و هر كه مرا سبّ كند خدا را سبّ كرده و هر كه خدا را سبّ كند، او را به رو در آتش جهنّم اندازد. (صافي)

چون اميرمؤمنان (ع) در ايّام جنگ صفّين متوجّه شد بعضی از يارانش به طرفداران معاويه دشنام می دهند، به آنها فرمود: «اِنّی اَكرَهُ لَكُم اَن تَكونوا سَبّابين وَلكِنَّكُم لَو وَصَفتُم اَعمالَهُم وَ ذَكَرتُم حالَهُم كانَ اَصوَبُ فی القَولِ وَاَبلَغُ فی العُذرِ: خوش ندارم، كه شما فحّاش باشيد، اگر اعمال آن ها را بر شمريد و حالاتشان را متذكّر شويد، به حق نزديك تر است و برای اتمام حجّت بهتر». (نهج البلاغه صبحی صالح، حکمت 206)

اگر گفته شود: چرا خدا عمل بد كسی را در نظرش زينت می دهد؟ گوييم: خدا انسان را به گونه ای آفريده، که هر گاه كاری را به طور مكرّر انجام دهد، كم كم قبح آن در نظرش از بين می رود و حتّیٰ برايش جالب می شود و در واقع آن ها را گرفتار نتايج سوء اعمال زشتشان می کند، تا جايي كه زشت در نظرشان زيبا جلوه می كند.

در آياتی هم زينت دادن به شيطان نسبت داده شده است: «زُیِّنَ لَهُمُ الشَّیطانُ اَعمالَهُم» (نمل 26)؛ زيرا شيطان بعضی را به انجام عمل زشت وسوسه مى ‏كند و آن ها هم تسليم وسوسه ‏هاى شيطان مى‏ شوند و سرانجام گرفتار عواقب شوم عمل خود مى‏ گردند.

توهین به مقدّسات دیگران یا نشانه‏ نداشتن منطق است يا ادب يا صبر و مسلمان با پرهيز از ناسزا بايد نشان دهد كه منطق، ادب و صبر دارد.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر