تفسیر قرآن

چون بشر مدنی و دارای زندگانی اجتماعی است نيازمند قانون است؛ ولی خود بشر که گرفتار اغراض شخصی و در معرض اشتباه است، نمی تواند قانون گذار خوبی باشد؛ بلکه قانون گذار بايد آگاه به نيازهای بشر، خيرخواه او و فاقد اغراض شخصی باشد؛ و آن خدای تعالیٰ است، که از راه وحی و فرستادن انبيا (ع)، قوانين و احکام خود را به بشر ابلاغ می کند.

در تعقيب بحث در باره تورات به عنوان مقدّمه ای برای ذکر قرآن مي فرمايد: اين قرآن كه ما نازل كرده ايم، هم مبارك است و برنامه سعادت دنيا و آخرت در آن جمع است و هم كتاب هاي آسماني پيشين را تصديق مي كند؛ و هدف از نزول اين قرآن هم اين است كه اُمّ القريٰ (مكّه) و حومه آن را هشدار دهي. كساني هم كه به رستاخيز و حساب و كتاب بعد از مرگ ايمان دارند و بر نمازهايشان مراقبت مي نمايند، به اين قرآن ايمان خواهند آورد.

اين آيه دو نشانه بر حقّانيت قرآن آورده: يكى نشانه‏ هايى كه در كتب پيش از آن هست و ديگر محتواى قرآن كه هر گونه خير و بركت و وسيله سعادت در آن هست.

خداوند فلان طعام را بركت داده یعنی اسباب را چنان ترتيب داده كه نتيجه مطلوب را از خوردن آن غذا به دست مى ‏دهند، و يا باعث مى‏ شود كه فلان مال ضايع نمى‏ گردد و يا دزد آن را به سرقت نمى ‏برد.

امام باقر (ع) فرمود: از آن رو رسول خدا را امّی گویند که‏ منسوب به مكه بود كه خداوند در باره‏اش فرموده: لِتُنْذِرَ أُمَّ الْقُرى‏ وَ مَنْ حَوْلَها" و مقصود از حول آن طائف است. (تفسیر عیاشی)

در روايات خشكي هاى زمين از زير خانه كعبه گسترده شده اند و از آن به «دحو الارض: گسترش زمين» ياد شده؛ از اين رو، به مكّه امّ القرىٰ ‏گويند و كسانى كه پيرامون آنند، اشاره به تمام مردم روى زمين است؛ يعنی پيامبر اسلام (ص) برای انذار همه مردم روی زمين است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر