تفسیر قرآن

از اين كه عيسي (ع) را از ذرّيّه نوح شمرده، معلوم مي شود دخترزادگان هم اولاد انسان اند، چون وي از طرف مادر به نوح وصل است؛ پس امامان اهل بيت (ع) كه از حضرت زهرا (س) هستند،‌ فرزندان پيامبرند. فخررازي هم در تفسيرش به اين حقيقت اعتراف كرده است.

طبق حديثي از صحيح بخاري هم پيامبر اکرم (ص) با اشاره به امام حسن (ع) فرموده است: «اِنَّ ابني هذا سَيِّدٌ:‌ اين پسرم آقاست. (المنار)

و نيز در «در منثور» آمده، که روزی يحيیَ بن معمر وارد بر حجّاج شد و در ضمن مذاكراتی كه با وی كرد، صحبت از حسين بن علی (ع) به ميان آمد، حجّاج گفت: حسين بن علی ذريّه پيغمبر نيست. يحيیٰ در جواب گفت: دروغ گفتی. حجّاج گفت: تو اگر راست می گويی دليل بياور، يحيیٰ اين آيه را تلاوت كرد: «وَ مِن ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيمانَ ... وَ عيسیٰ‏ وَ اِلياسَ» سپس گفت: خداوند در اين آيه عيسی (ع) را از جهت اين كه مادرش از نسل ابراهيم (ع) بوده ذريّه ی او خوانده است، حجّاج ناگزير او را تصديق كرد.

روزی هارون الرشيد به امام كاظم (ع) گفت: چگونه شما مى ‏گوئيد ما ذريه پيامبريم، در حالى كه پيامبر، پسرى نداشت و نسل از طريق پسر است نه دختر و شما فرزندان دختر او هستيد؟ امام در پاسخ او فرمود: اَعوذُ بِاللهِ مِنَ الشَّيطانِ الرَّجيم، بِسمِ اللهِ الرَّحمنِ الرَّحيم، وَ مِنْ ذُرِّيَّتِهِ داوُدَ وَ سُلَيْمانَ وَ أَيُّوبَ وَ يُوسُفَ وَ مُوسىٰ‏ وَ هارُونَ وَ كَذالِكَ نَجْزِي الْمُحْسِنِينَ، وَ زَكَرِيَّا وَ يَحْيىٰ‏ وَ عِيسىٰ» سپس سؤال كرد: اى هارون! پدر عيسىٰ كه بود؟ گفت: عيسىٰ پدر نداشت، فرمود: بنا بر اين اگر او ملحق به ذريه پيامبران است از طريق مريم مى ‏باشد، ما نيز ملحق به ذريّه رسول خدا از طريق مادرمان فاطمه هستيم. (نورالثّقلين)

آلوسی نيز در روح المعانی در ذيل آيه فوق ‏گويد: اين كه قرآن كريم عيسی (ع) را در شمار ذرّيّه ابراهيم (ع) شمرده، خود دليل براين است، كه ذريه شامل دخترزاده ‏ها نيز می شود، چون عيسیٰ (ع) تنها از طرف مادر به ابراهيم (ع) متّصل و منتسب است.

صاحب «المنار» می گويد: رسول خدا (ص) فرموده: تمامى افراد بشر نسبتشان از ناحيه پدران است مگر فرزندان فاطمه، كه من پدر ايشانم. آن گاه مى‏ گويد: به همين جهت است، كه مردم اولاد فاطمه (س) را اولاد رسول خدا (ص) و عترت او و اهل بيت او مى ‏خوانند

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر