سوره انعام - آیه 75 - جزء 7
وَكَذَٰلِكَ نُرِي إِبْرَاهِيمَ مَلَكُوتَ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَلِيَكُونَ مِنَ الْمُوقِنِينَ
معنای آیه
و این گونه، ملکوت آسمانها و زمین را به ابراهیم نمایاندیم تا از جمله یقینکنندگان باشد.
تفسیر قرآن
بعد از بيان نكوهش ابراهيم از بت ها و دعوت وی از آزر به ترك بت پرستی، به مبارزات منطقى ابراهيم با گروه هاى مختلف مشرکان اشاره كرده و چگونگى پى بردن او را به اصل توحيد از طريق استدلالات روشن عقلى شرح مى دهد.
نخست مي فرمايد: همان گونه كه بطلان بت پرستي و ضلالت آزر و قومش را به ابراهيم نشان داديم، مالكيّت مطلق خدا بر سراسر عالم را هم با شهود قلبي به ابراهيم نمايانديم، تا اهل يقين گردد.
ملكوت آسمانها يعنى مالكيّت مطلق خدا نسبت به آن ها و مشاهده ملكوت يعنى مشاهده اشيا از جهت انتساب شان با خدا. ديد ملكوتى يعنى درك توحيد در هستى. (تفسير الميزان)
امام صادق (ع) در تفسیر «وَكَذالِكَ نُرِي إِبْراهِيمَ مَلَكُوتَ السَّماواتِ ...» فرمود: براى ابراهيم از زمين و هر كه در آنست و از آسمان و هر كه در آن است و از ملكى كه آسمان را حمل مى كند و از عرش و كسى كه بر آن قرار دارد پرده بردارى شد، و همين معنا براى رسول خدا(ص) و اميرالمؤمنين (ع) نيز بوده است. (تفسير قمى)
هر چند ابراهيم به يگانگى خدا ایمان داشت؛ اما با مطالعه اسرار آفرينش يقينش به سر حد كمال رسيد، همان طوری كه با مشاهده مرغان سر بريده اى كه زنده شدند ايمانش به معاد و رستاخيز به مرحله «عين اليقين» رسيد.
پيامبر اكرم (ص) در دعاي معروفش به درگاه خدا عرض می کند: «رَبِّ اَرِنَا الاَشياءَ کما هی.» (تفسير ملّاصدرا 2/344)
رسول اكرم (ص) فرموده: لَولا اَنَّ الشَّياطِينَ يَحومونَ حَولَ قَلبِ ابنِ آدَمَ، لَيَنظُرُ اِليٰ مَلَكوتِ السَّماواتِ وَالاَرضَ: اگر شياطين در اطراف دل بني آدم نمي گشتند، به ملكوت آسمان ها و زمين نظر مي كردند. (تفسير لاهيجي)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر