سوره انعام - آیه 74 - جزء 7
وَإِذْ قَالَ إِبْرَاهِيمُ لِأَبِيهِ آزَرَ أَتَتَّخِذُ أَصْنَامًا آلِهَةً ۖ إِنِّي أَرَاكَ وَقَوْمَكَ فِي ضَلَالٍ مُّبِينٍ
معنای آیه
و [یاد کن] هنگامی را که ابراهیم به پدر خود «آزر» گفت: «آیا بتان را خدایان [خود] میگیری؟ من همانا تو و قوم تو را در گمراهی آشکاری میبینم.»
تفسیر قرآن
از آنجا كه اين سوره جنبه مبارزه با شرك و بت پرستى دارد، در این آیه براى بيدار ساختن بت پرستان به گوشه اى از سرگذشت ابراهيم قهرمان بت شكن اشاره كرده و منطق نيرومند او را در كوبيدن بت ها می پردازد، سپس به نوح كه قبل از ابراهيم بوده و شانزده پيغمبر ديگر از ذرّيه ابراهيم مى پردازد.
ازآنجا که ابراهيم مورد احترام یهود و نصارا و مشركان همه بود، قرآن در بحث هاى توحيدى و مبارزه با بت پرستی بیشتر روى او تكيه مى كند.
اگر داستان حضرت ابراهيم (ع) را در قرآن کريم به دقّت مطالعه كنيم، خواهيم ديد، كه آن جناب در احتجاج با پدر و قومش حالتى شبيه به حالت انسان ساده اى داشته، كه مى پرسد: اين سنگ و چوبى كه در برابرش خاضع مى شويد چيست؟ و مى پرسد: در برابر اين ستارگان و آفتاب و ماه چه مى كنيد؟ و چرا چنين مى كنيد؟
و در اين آيه می فرمايد: ابراهيم به عمويش گفت: آيا اين بت هاي بی خاصيّت و بی جان را به خدايي مي گيري؟ من تو و قومت را در گمراهي آشكاري مي بينم.
كلمه ی «اَب» علاوه بر «پدر» به معناي جدّ مادري، عمو و مربّي هم گفته مي شود.
همه ی مفسّران شيعه و بسياري از مفسّرين اهل سنّت همچون طبري، آلوسي، سيوطي معتقدند: آزر پدرِ مادر و يا عموي ابراهيم بوده است. همه منابع تاريخي اسلامي و حتّیٰ كتب عهدين نيز اسم پدر ابراهيم را «تارخ» نوشته اند. نظر كساني هم كه گفته اند: «آزر» نام بتي بوده، كه پدر ابراهيم مي پرستيده، با همين آيه كه فرموده: «ابراهيم به پدرش آزر گفت» سازگار نيست.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر