معنای آیه
بعد از اين که فرمود: هدايت صحيح تنها هدايت خداست، برای بيان کامل تری از اسماء و صفات خداوند مي فرمايد: «و خدا كسي است، كه آسمان ها و زمين را به حق آفريده است و خدا كسي است كه رستاخيز نيز به فرمان او بر پا مي شود و فرمانش در مورد بر پايي رستاخيز هم حقّ است و داراي غرض و هدف مي باشد و روزي كه در صور دميده شود و قيامت بر پا گردد، حكومت و مالكيّت مخصوص خداوند است.
«حق» يعنى خدا هر چيزى را براى هدف و مصلحتى آفريده است.
هر چند همواره خدا مالك همه چيز است؛ ولي بعضي در اين جهان اسبابي را، كه خداوند آفريده در علّيّت مستقل مي پندارند و از خدا كه مسبّب الاسباب است غافل مي مانند؛ امّا در قيامت كه تمام اين اسباب و روابط و انساب از كار مي افتند، مالكيّت و حكومت واقعي خدا بر هر چيز و هر كس براي همگان آشكار مي گردد.
و در پايان مي فرمايد: خدا داننده غيب و شهود و حكيم آگاه است. يعني از خلقت آسمان ها و زمين هدفي داشته و آن برگشت مردم به سوي وي در قيامت است، تا كساني را كه با اختيار خود راه درست يا كج رفته اند، پاداش و كيفر دهد.
اسرافیل دو بار در صور می دمد و با آن همه چیز ویران می گردد و بار دیگر در صور می دمد و مردم براى رستاخيز برانگیخته می شوند و در اين آيه به صور دوّم اشاره شده است.
امام صادق (ع) مي فرمايد: غيب چيزهايي است كه هنوز موجود نشده اند و شهادت موجوداتي است كه به هستي در آمده اند. (تفسير برهان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر