تفسیر قرآن

آن گاه خداوند به پيامبرش می فرمايد: وقتي مي بيني مشركان آيات خدا را استهزا مي‏ كنند، از آن ها رو گردان، تا سخني ديگر در پيش گيرند. حتّیٰ اگر شيطان نهي ما را از ياد تو برد؛ پس از به ياد آمدن، ديگر با ستمكاران همنشين نشو.» البتّه منظور اين آيه مسلمين اند؛ زيرا انبيا معصوم اند و خدا را فراموش نمي كنند.

امام باقر (ع) فرموده: چون اين آيه نازل گرديد و مسلمانان از مجالست با كفّار و استهزا كنندگان آيات الاهي نهي شدند، جمعي از مسلمانان گفتند: اگر در همه جا به اين دستور عمل كنيم، بايد هرگز طواف خانه خدا نكنيم؛ پس اين آيه نازل شد و به مسلمانان فرمود: در اين گونه مواقع آن ها را نصيحت كنيد. (مجمع البيان)

در پاسخ بعضی از اهل تسنّن که گفته اند: اين آيه دليلى بر عدم جواز تقيه بر رهبران دينی است؛ زيرا می گويد: در برابر دشمنان تقيه نكن و حتّیٰ اگر در مجلس آن ها باشی بر خيز» گوييم: وجوب تقیّه تنها در مواردی است، كه منافع تقيّه و ترك اظهار حق بيشتر از اظهار آن باشد.

مشاهده گناه آن را در نظر سبك جلوه مي دهد و بعد ميل به انجام آن می شود؛ از طرفي، بودن با معصيت كاران باعث تبليغ معصيت خواهد بود.

در روايات اسلامی از همنشينى با گنهکاران و شركت در مجالس گناه نهى شده است و به جاى هضم شدن در جماعت فاسقان، بايد وضع آن ها را تغيير داد.

امام على (ع) به فرزندش وصيّت كرد: خداوند بر گوش واجب كرده، كه راضى به شنيدن گناه و غيبت نشود. (نورالثقلين)

رسول خدا (ص) فرمود: مؤمن به خدا و روز قيامت در مجلسى كه در آن امامى سبّ ‏شود و يا از مسلمانى عيب شود نمى ‏نشيند. (وسائل 16 / 266)

على (ع) فرمود: «مُجالَسَةُ الاَشرارِ تورثُ سوءُ الظَّنِّ بِالاَخيارِ» همنشينى با بدان، سبب سوء ظنّ به نيكان مى ‏شود. (وسائل) 266 )

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر