تفسیر قرآن

و در اين آيه مي فرمايد: اي پيامبر، به مشركين بگو: اين خداست‌، كه شما را از تاريكي هاي خشكي و دريا و از هرگونه مشكل و اندوه نجات مي ‏دهد؛ ولي بعد از نجات عهدشان را شكسته و به وعده اي كه به او داده بوديد وفا نكرده، باز به شرك بر مي گرديد.

به ورطه اي كه اميدت بريد از همه جا

ببين به كيست اميدت،‌ بدان كه اوست خدا

رسول اكرم (ص) فرموده: «خَيرُ الدُّعاءِ الخَفِيِّ وَ خَيرُ الرِّزقِ مايَكفي: بهترين دعا آن است كه پنهاني باشد و بهترين روزي آن است كه به اندازه ی كفايت باشد. (مجمع)

و نيز روايت شده: «مَرَّ رَسولُ الله بِقَومٍ رَفَعوا اَصواتَهُم بِالدُّعاءِ؛ فَقالَ اِنَّكُم لاتَدعونَ الاَصَم وَ لاغائِباً وَ اِنَّما تَدعونَ سَميعاً قَريبا: رسول خدا (ص) از كنار گروهي گذر فرمودند، كه صداي خود را به دعا بلند كرده بودند، فرمود: شما نه شخص كري را مي خوانيد و نه كسي كه از شما غايب است؛ بلكه كسي را مي خوانيد، كه شنوا و بيناست.» (مجمع البيان)

وقتی مشكل به مرحله شدّت نرسيده، انسان خدا را با دعاى پنهانى می خواند؛ وقتی مشکل شديد شد، آشكارا دست به دعا برمى ‏دارد و چون مشکل بسيار شديد شد، ناله‏ و فرياد سر مى ‏دهد و خدا همه مشكلات شما را حل مى‏ كند.

گفته اند: اين آيه به چهار حالت روانى انسان به هنگام بروز مشكلات اشاره دارد: حالت دعا و نياز، حالت تضرّع و خضوع، حالت اخلاص و حالت التزام به شكرگزارى هنگام نجات از مشكلات. هر چند بسيارى از اين حالات چون برق خاموش مى ‏شوند.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر