معنای آیه
بعد از دلايلی در اثبات توحيد و ابطال شرک، به وضع روانى مشركان پرداخته، مي فرمايد: بعضي از اين مشركين به سخنان تو و قرآنت گوش مي دهند؛ امّا بر دل هاشان سرپوش است و آن را درك نمي كنند و بر گوش هاشان سنگيني است و از شنيدن حقايق محروم اند.
اگر هر نشانه اي ببينند بدان ايمان نمي آورند. هنگامی هم نزد تو مي آيند، برای شنيدن و تحقيق در باره ی آنچه تو می گويي نيست؛ بلکه برای اين است، که با تو مجادله كنند و بگويند: اين ها چيزي جز افسانه هاي پيشينيان نيست.
نسبت دادن کری و کوری به اين افراد با توجّه به قانون «علّيّت» و خاصیّت «عمل» است، يعنى ادامه كجروى و اصرار در لجاجت و بدبينى، سبب می شود روح و روان آدمى طوری شود که همه چيز را كج و معوج ببيند. لذا مى فرمايد: كار این افراد در لجاجت با حق به جايى رسيده است، كه اگر تمام آيات و نشانه هاى خدا را ببينند، باز ايمان نمى آورند.
گفته اند: ابوسفيان، وليد بن مغيره، عتبة بن ربيعه و برادرش شيبه و نضر بن حارث، كه در كنار كعبه به تلاوت قرآن پيامبر (ص) گوش مي دادند، به نضر گفتند: محمّد چه مي خواند؟ گفت: به خداي كعبه نمي فهمم؟ ولي چيزي جز افسانه ها و داستان هاي پيشينيان نيست، كه من مشابه آن ها را براي شما گفته ام. (مجمع البيان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر