معنای آیه
آن گاه به مشركين كه مدّعي بودند اهل كتاب به صدق پيامبر اسلام (ص) گواهي نمي دهند، مي فرمايد: «كساني كه بدان ها كتاب آسماني داديم، بنابر آنچه كه در كتاب هاي آسمانيشان آمده، پيامبر اسلام (ص) را همان گونه مي شناسند، كه فرزندان خود را مي شناسند! و كساني كه به اين پيامبر با اين نشانه هاي روشن ايمان نمي آورند، به خود زيان زده اند و خود را از هدايت او بي بهره نموده اند.
نام و نشان و صفات پيامبر اسلام (ص) و يارانش در تورات و انجيل بود و علماى اهل كتاب او را به عنوان پيامبر موعود به مردم بشارت مى دادند.
عمر بن خطّاب گفته: به عبدالله بن سلام گفتم: آيا محمّد (ص) را در كتاب هاي خود مي شناسيد؟ گفت: آري، به خدا سوگند، او را به همان صفاتي كه در كتاب هاي آسماني ما توصيف شده وقتي در بين شما ديديم شناختيم و او را می شناسيم؛ همان طوري كه يكي از بچّه هاي خود را وقتي با بچّه ها ببينيم مي شناسيم؛ و به خدا سوگند مي خورم، شناختم به محمّد بيشتر از شناختي است كه به فرزندم دارم. (تفسیر قمي)
ضمناً از اين آیه استفاده مى شود كه قرآن بزرگ ترين معجزه و بزرگ ترین معجزه پیامبر اسلام و بالاترين گواه صدق دعوى آن حضرت است.
ابلاغ قرآن تنها به اين نيست كه عين متن آن به اقوام ديگر برسد؛ رسیدن ترجمه هاى آن به زبان هاى ديگر نيز در مفهوم آيه شامل می شود.
امام صادق (ع) فرمود: «بِكُلِّ لِسانٍ: به هر زبان كه باشد». (تفسیر برهان)
امام رضا (ع) فرمود: مردم را در توحيد سه مذهب است: نفى، تشبيه و اثبات به غير تشبيه. نفى غلط است، تشبيه يعنى خدا را به چيز ديگرى شبيه ساختن نيز غلط است، زیرا چيزى شبيه خداى تبارك و تعالى نیست؛ بنابراين، راه صحيح همان اثبات بدون تشبيه است. (تفسیر برهان)
«مذهب نفى» نفى معانى صفات از خداوند است، که نظر معتزله در باره صفات بارى تعالىٰ است، یعنی صفات ثبوتيه در حقيقت نبود صفات ضدّ آن است؛ مثلا قادر و عالم یعنی خداى تعالى عاجز و جاهل نيست.
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر