تفسیر قرآن

بعد از بيان مواهب الاهي به مسيح و مادرش، به بيان موهبت هاي خدا به حوّاريّون يعني ياران نزديك مسيح مي پردازد. نخست مي ‏فرمايد: «به حواريين الهام كرديم، كه به من و فرستاده ‏ام مسيح ايمان آريد؛ و آن ها دعوت مرا اجابت كردند و گفتند: ايمان آورديم، خداوندا، گواه باش، كه ما مسلمانيم و در برابر فرمان تو تسليم هستيم.

امام رضا (ع) فرمود: حواريّون دوازده نفر بود و سبب نامگذارى آنان به حواريّون، پاك بودن آنان از درون و پاك كردن جامعه از گناهان از طريق موعظه و تذكّر بود. (نورالثّقلين)

آری، خداوند به دل‏هاى پاک و آماده بدی ها و خوبی ها را الهام مى‏ كند: «فَاَلهَمَها فُجورَها وَ تَقواها». (شمس، 8)

ابن سكّيت به امام صادق (ع) عرض كرد: از چه رو خداوند به موسىٰ بن عمران يد بيضا، عصا و آلت سحر داد و به حضرت عيسىٰ آلت پزشكى و طبابت و به رسول الله (ع) كلام و سخنورى؟ حضرت فرمود خداى تعالىٰ موسىٰ را در زمانى مبعوث كرد كه اغلب مردم آن روز بيشتر كارشان سحر بود و لذا موسىٰ از طرف خداى تعالىٰ به سوى ايشان مبعوث شد و كارهايى انجام مى ‏داد كه مردم با همه تخصّص و قدرتى كه در سحر داشتند از انجام مثل آن عاجز بودند، قهراً سحرهاشان باطل و حجّت موسىٰ بر ايشان اثبات شد و خداى تعالىٰ عيسىٰ را در زمانى مبعوث نمود كه بيشتر مردم به امراض گوناگون و آفت‏ هاى عضوى مبتلا و بسيار به طبيبى كه شفاى‏ شان دهد نيازمند بودند،

لذا عيسىٰ (ع) معجزه ‏اش چيزى بود كه خود مردم از آن بهره ‏اى نداشته و خداوند او را در اين راه آن قدر قدرت داد كه مى ‏توانست مردگان را زنده نمايد و كورهاى مادر زاد و مبتلايان به پيسى را شفا دهد و بدين وسيله حجّتش را بر مردم اثبات نمايد و خداى تعالىٰ محمّد (ص) را در زمانى مبعوث نمود كه كار عمده و تخصّصى مردم سخنرانى و خطبه ‏خوانى و سرائيدن اشعار بوده،

لذا رسول الله (ص) به كتاب و موعظه و حكمتى مبعوث شد كه گفتار آنان را باطل نموده و حجّتش را بر آنان اثبات كرد. ابن سكّيت عرض كرد: من كه تا كنون كسى را مانند تو نديدم، بفرمائيد ببينم امروز حجت خدا چيست؟ فرمود عقل است كه با آن راست‏گويان و دروغ‏پردازان به خدا تشخيص داده مى‏ شوند، آن يكى تصديق و اين ديگرى تكذيب مى‏ گردد، ابن سكّيت گفت به خدا قسم، جواب من همين بود كه تو دادى. (علل الشرائع ج 1 ص 121 ح 6 )

محمد بن يوسف صنعانى از پدرش روايت كرده كه گفت: از امام باقر (ع) پرسيدم از معنى »إِذْ أَوْحَيْتُ إِلَى الْحَوارِيِّينَ» كه مگر به حواريين هم وحى مى ‏شده؟ فرمود وحى در اينجا به معنى الهام است. (تفسير عياشى)

در قرآن در بسيارى از موارد وحى به معنی الهام است. يكى آنجا كه مى‏ فرمايد: «وَ أَوْحَيْنا إِلى‏ أُمِّ مُوسىٰ‏ أَنْ أَرْضِعِيهِ» وحى فرستاديم بسوى مادر موسى كه موسى را شير بده. (سوره قصص آيه 7) . يكى ديگر آيه: «وَ أَوْحى‏ٰ رَبُّكَ إِلَى النَّحْلِ أَنِ اتَّخِذِي مِنَ الْجِبالِ بُيُوتاً: پروردگار تو وحى فرستاد بسوى زنبور عسل كه از كوه ‏ها براى خود خانه بگيريد. سوره نحل آيه 68. و حتّیٰ به جمادات وحی می شود: «وَ اَوحیٰ فی کُلِّ سماءٍ اَمرَها: (فصّلت 12/41)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر