تفسیر قرآن

چنان كه پيش از شما نيز گروهي از اين گونه سؤالات كردند و با شنيدن پاسخشان كافر شدند.

علي (ع) مي ‏فرمايد: خداوند واجباتي براي شما قرار داده است، مبادا آن ها را ضايع كنيد؛ و حدودي قرار داده است، مبادا از آن ها تجاوز كنيد؛ و از اموري نهي كرده است، مبادا حرمت خدا را در آن ها رعايت نكنيد و از اموري سكوت كرده و سكوتش از روي فراموشي نبوده، مبادا در اثر جست و جوي از آن ها خود را به زحمت اندازيد. (مجمع البيان)

امام باقر (ع) فرمود:‌ هر وقت براي شما حديثي مي گويم، از من بپرسيد كه مستند آن كدام يك از آيات قرآني است، تا من حديث را با آيات تطبيق كنم. آن گاه در ضمن فرمايشاتش فرمود: رسول خدا (ص) از قيل و قال و اسراف مال و زيادي سؤال نهي فرمود.

كسي برحسب دستور قبلي از آن جناب پرسيد:‌ اين فرمايشات رسول خدا (ص) در كجاي قرآن هست؟ حضرت فرمود: خداي تعاليٰ در باره قيل و قال مي فرمايد:‌ «لاخَيرَ في كَثيرٍ مِن نَجواهُم...» و در باره ضايع كردن مال فرموده: «وَ لاتُؤتُوا السَّفَهاءَ اَموالَكُم» و در باره سؤالات زيادي فرموده: «لاتَساَلوا عَن اَشياءٍ اِن تُبدَ لَكُم تَسُؤكُم. (الميزان به نقل از كافي)

بی تردید سؤال كليد فهم حقائق است؛ چنان كه کسانی كمتر مى ‏پرسند كمتر مى‏ دانند. در آيات و روايات نيز دستور اكيد داده شده كه هر چه را نمى‏ دانند بپرسند؛ ولى از آنجا كه گاهى پنهان بودن پاره ‏اى از مسائل براى حفظ نظام اجتماع و تأمين مصالح افراد بهتر است اصرار براى پرده برداشتن، از روى واقعيت، نه تنها فضيلتى نيست بلكه مذموم و ناپسند نيز مى ‏باشد، چنان که سؤالاتى كه بنى اسرائيل در باره خصوصيات گاوى كه مامور به ذبح آن شده بودند سبب شد آن قدر آن گاو را محدود شود، تا منحصر شد به يك گاو و مجبور شدند به قيمت گزافى خريدارى كنند.

پزشكان نیز معمولاً بيماري هاى سخت را از بيمار مكتوم می دارند و بيمار هم نبايد در برابر طبيب اصرار ورزد. بسيارى از نقشه‏ هاى مبارزاتی نیز بايد تا هنگام عمل مكتوم باشد و اصرار در افشاى آن ها ضربه‏ بر موفقيّت است.

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر