سوره مائده - آیه 89 - جزء 7
لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللَّهُ بِاللَّغْوِ فِي أَيْمَانِكُمْ وَلَٰكِن يُؤَاخِذُكُم بِمَا عَقَّدتُّمُ الْأَيْمَانَ ۖ فَكَفَّارَتُهُ إِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسَاكِينَ مِنْ أَوْسَطِ مَا تُطْعِمُونَ أَهْلِيكُمْ أَوْ كِسْوَتُهُمْ أَوْ تَحْرِيرُ رَقَبَةٍ ۖ فَمَن لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلَاثَةِ أَيَّامٍ ۚ ذَٰلِكَ كَفَّارَةُ أَيْمَانِكُمْ إِذَا حَلَفْتُمْ ۚ وَاحْفَظُوا أَيْمَانَكُمْ ۚ كَذَٰلِكَ يُبَيِّنُ اللَّهُ لَكُمْ آيَاتِهِ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
معنای آیه
خدا شما را به خاطر سوگندهای لغو و بی هدفتان مجازات نمی کند، ولی به سبب [شکستنِ] سوگندهایی که به طور جدّی و با قصد و اراده خورده اید، مؤاخذه می کند؛ پس کفّاره [شکستن] این گونه سوگندها، طعام دادن به ده نفر مسکین از غذاهای متوسطی است که به خانواده خود می خورانید، یا لباس پوشاندن بر آن ده نفر، یا آزاد کردن یک برده. و کسی که هیچ یک [از این کفّاراتِ سه گانه] را نیابد کفّاره اش سه روزْ روزه است. این است کفّاره سوگندهایتان زمانی که سوگند خوردید [و آن را شکستید]. لازم است سوگندهای خود را حفظ کنید. این گونه خدا آیاتش را برای شما بیان می کند تا سپاس گزارید.
تفسیر قرآن
در اين آيه مي فرمايد: خدا شما را در برابر قسم هايي كه از روي غفلت ياد كرده ايد، مؤاخذه نمي كند؛ بلکه به سبب سوگندهايي مؤاخذه مي كند، كه دل بر آن بسته ايد، يعني با تصميم بر انجام آن ها سوگند ياد كرده ايد. سوگندهاي خود را حفظ كنيد.» يعني شكستن آن حرام است؛ و اگر كسي سوگند خود را بشكند بايد كفّاره بدهد.
اين چنين خداوند آياتش را برايتان بيان مي كند، تا در برابر اين احكامی كه ضامن سعادت فرد و اجتماع است، او را سپاس گوييد.
سوگندي معتبر است، كه به نام خدا بوده و مباح باشد. و اگر كسي به نام خدا سوگند ياد كند، واجب است به سوگندش عمل كند و اگر آن را شكست كفّاره دارد و كفّاره اش اطعام ده نفر مسكين از غذاي خودش يا پوشاندن لباس بر ده نفر نيازمند يا آزاد كردن يك برده است و اگر كساني بر انجام هيچ يك از اين ها قدرت ندارند، بايد سه روز، روزه بگيرند.
در روايتي آمده: سوگند لغو گفتن: نه والله و آري والله است، كه از روي عادت بر زبان جاري شده و گوينده نمي خواهد با آن چيزي را بر خود واجب كند. (الميزان)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر