تفسیر قرآن

در اين آيه مي‏ فرمايد: اي مؤمنين، چيزهای پاکي را كه خدا به شما حلال كرده حرام مشماريد و از حد نگذريد، كه خدا تجاوز كنندگان را دوست ندارد.

بدين ترتيب، اسلام صريحاً با ترك دنيا چون مسيحيان و مرتاضان مخالفت نموده؛ هر چند متأسّفانه در عالم اسلام بعضي از صوفيّه بسياري از طيّبات را برخود حرام كردند.

امام صادق (ع) فرموده: روزي پيامبر (ص) در باره احوال قيامت سخناني فرمود كه مؤمنين سخت به رقّت افتادند و به دنبالش بعضي تصميم گرفتند لذائذي را بر خود حرام كنند.

بدين معني كه اميرالمؤمنين (ع) سوگند ياد كرد، تا زنده است همه شب ها را به عبادت بپردازد. بلال قسم ياد نمود تمام عمر را روزه بگيرد و عثمان بن مظعون سوگند ياد كرد هيچ گاه با زنان جمع نشود. روزي چون عايشه همسر «عثمان بن مظعون» را ديد، به او گفت: چرا به خودت نمي‏ رسي و زينت نمي‏ كني؟! در پاسخ گفت: «براي چه كسي زينت كنم؟ همسرم مدّتي است، كه مرا ترك گفته و رهبانيّت پيش گرفته است».

چون عايشه اين سخن را به عرض پيامبر (ص) رساند، آن حضرت مسلمانان را به مسجد خواند و پس از حمد و ثناي الاهي فرمود: چه شده كه بعضي طيّبات و روزي حلال را بر خود حرام كرده اند. من سنّت خود را براي شما بازگو مي‏ كنم، هر كس از آن روي گرداند از من نيست، من قسمتي از شب را مي خوابم و با همسرانم آميزش دارم و همه روزها را روزه نمي ‏گيرم.

آگاه باشيد! رهبانيّت و دَيرنشيني در آيين من نيست، بلكه رهبانيّت امّت من در جهاد است. آن ها كه سوگند ياد كرده بودند، عرض كردند: وظيفه ما در برابر سوگندي كه در اين باره ياد كرده ايم، چيست؟ اين آيه و دو آيه بعد در مورد آنان نازل شد. (مجمع)

هر چند تصميم بعضي چون عثمان بن مظعون مشروع نبوده؛ ولي تصميم علي (ع) در باره بيدار ماندن شب و اشتغال به عبادت‌، امر مباحي بوده؛ گرچه بهتر بوده مدام نباشد،‌ ولي با عصمت منافات ندارد؛ چنان كه نظير آن در باره پيامبر (ص) نيز در قرآن کريم آمده: «يا ايُّهَا النَّبِيُّ، لِم تُحَرِّمُ مااَحَلَّ اللهُ لَكَ تَبتَغي مَرضاةَ اَزواجِكَ: اي پيامبر، چرا براي خشنودي همسرانت چيزي را كه خدا برایت حلال كرده، حرام مي كني؟» (تحريم 1)

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر