معنای آیه
آن گاه در آياتی در مقايسه يهوديان و مسيحيّان مي فرمايد: يهود و مشركين را از همه مردم در دشمني با مؤمنان سخت تر خواهي يافت و در دوستی با مؤمنان از همه نزديک تر آنانند، که گويند: ما نصراني هستيم؛ اين از آن روست، که در بين آن ها کشيشان و راهبانی هستند، که تكبّر ندارند و در مقابل حقّ خاضع اند و به اندازه ی روحانيّون يهود در كتمان حقيقت كوشش ندارند
تاريخ اسلام نيز نشان می دهد، كه مشركين مكّه نه فقط در طيّ سيزده سال اوّليّه اسلام آن قدر عليه پيامبر (ص) و مسلمين كوشيدند، كه مجبور به كوچ از مكّه شدند؛ وقتي هم به مدينه هجرت كردند، جنگ هاي سختي همچون بدر و احد و خندق عليه مسلمين به راه انداختند.
يهود هم نه فقط خود درگيري هاي شديدي با پيامبر (ص) و مسلمين داشتند، بلكه در بسياری موارد ـ مخصوصاً جنگ احزاب ـ مشركين را هم ترغيب به جنگ با مسلمين كردند؛ ولي مسيحيان هيچ نبردي عليه مسلمین راه نينداختند؛ عدّه بيشترى هم از آنان به اسلام گرويدند و به رسول خدا (ص) ايمان آوردند.
وقتى در حضور امام صادق (ع) گفت و گو از نصارا و عداوتشان به ميان آمد، حضرت فرمود: ستايشى كه خداى تعالىٰ در آيه: «ذالِكَ بِأَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيسِينَ وَ رُهْباناً وَ أَنَّهُمْ لايَسْتَكْبِرُونَ» از آنان كرده، راجع به مردمى است كه ما بين غيبت مسيح و بعثت محمّد (ص) مى زيسته اند و در انتظار بعثت آن جناب روز شمارى مى كرده اند. (تفسير عياشى)
تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان
نکات دیگر