تفسیر قرآن

سپس حمله را متوجّه دانشمندان يهود و نصارا كرده، مي ‏فرمايد: چرا ربّانيّون و احبار، كه عالمان يهود و نصارا هستند، هم كيشان خود را از اين آلودگي ها نهي نمي كنند؟ چه زشت است اين کارشان! چون شريك جرم آن هايند.

اين آيه كسانى را كه امر به معروف و نهى از منكر را ترك نمى ‏كنند- بخصوص اگر از علما باشند ـ شريك جرم مرتکبين آن ها می داند.

ابوبصير گويد: به امام صادق (ع) عرض كردم: عمر بن رياح پنداشته فتواي تو اين است، كه طلاق بدون گواه باطل است. فرمود: من نگفتم، بلكه خداي تعاليٰ فرموده. به خدا سوگند، اگر ما از پيش خود براي شما فتوا دهيم، از شما بدتر خواهيم بود. خداي متعال در باره يهود مي فرمايد: «لَولايَنهاهُمُ الرَّبّانِيّونَ وَالاَحبارَ». (تفسير عياشي)

اميرمؤمنان علي (ع) مي فرمايد: اقوام گذشته به اين جهت نابود گشتند، كه مرتكب گناه مي ‏شدند و دانشمندان آن ها سكوت كرده و آن ها را نهي از منكر نمي نمودند؛ در اين هنگام بلاها و كيفرهاي الاهي بر آن ها فرود مي ‏آمد؛ پس شما اي مردم! امر به معروف كنيد و نهي از منكر نماييد، تا به سرنوشت آن ها دچار نشويد. (نورالثّقلين)

و امام علي (ع) فرموده: خداوند سبحان، مردمان گذشته را از رحمتش دور نساخت، مگر براي ترك امر به معروف و نهي از منكر؛ پس خدا بي خردان را براي نافرماني و خردمندان را براي ترك بازداشتن ديگران از گناه لعنت كرد. (نهج البلاغه، خطبه 192)

و از آنجا كه دانشمندان به خدا و روز جزا و نيز به دستورات الاهي عالم ترند؛‌ از اين رو، همان طوري كه پاداش اعمال نيكشان از مردم عوام بيشتر است، جرم و كيفر گناهانشان نيز سخت تر و سنگين تر است.

امام حسين (ع) فرمود: « سكوت علما و امر به معروف و نهى از منكر نكردن يا طمع به منافع ستمگران است و يا ترس از آنان». (بحار 100/ (ع) 9)

زيبايى علم، در اظهار آن و زشتى ‏اش در سكوت و كتمان است و سكوت عالم، بدتر از گناه خلافكار است: «لَبِئْسَ ماكانُوا يَصْنَعُونَ»

تفسیر گوهر - تالیف دکتر رحمت الله قاضیان

نکات دیگر